572 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



bepaalt en gewoonlijk in samenstelling daarmede, bijv. rasa mabou ndadi, 

 eene stad, die pas ontstaan is (63.20). In gedichten treft men het ook wel 

 buiten samenstelling aan, bijv. bou raa-garu, pas geglansd (106.14). 



Doü, voorafgegaan door sa en gevolgd door na, beteekent: één oogenblik, 

 bijv. ta-kaèda töpo-pu angi labo ada ede sura sa-doü-n mpa, doe (mij) deze 

 slavin toch ontmoeten, al is het maar één oogenblik; na-taho lalo mpa di 

 ade masadoü-doü-na ede, hij werd aanstonds op hetzelfde oogenblik beter 

 (61.18). Voorts wordt het gebezigd in den zin van »oogenblikkelijk, aanstonds": 

 ku-neè lao sa-doü-na, ik wil oogenblikkelijk (aanstonds) gaan (23.29) ; ede-ra 

 made-na, ruma-t bitjara neè matjèpe-na sa-doü-n, daarop stierf hij (de vorst), 

 en de rijksbestierder verving hem oogenblikkelijk ( = voor het oogenblik 

 58.7 — 8). Voorafgegaan door peya, zie beneden, beteekent het: aanstonds! 

 wacht even! bijv. peya sa-doü-na, nahu ku-lao nggeè ada waü labo rato, wacht 

 even, ik zal het den vorst eerst gaan mededeelen (23.13). Ook wordt het 

 met ma attributief gebezigd : duniya masadoü-na ake, deze wereld, die slechts 

 één oogenblik duurt (92.15, vgl. 103.7). 



»Eén oogenblik" wordt gewoonlijk uitgedrukt door sa-pida mada: köne 

 pöda mpowa sa-pida mada èda angi-ku labo nabi Isa, al ontmoet ik Jezus 

 maar één oogenblik (58.19 en 20). 



Aauni. Op zichzelf is doü thans geen gangbaar woord meer. Denkelijk is te vergelijken Sumba. 

 kadiru, even (vgl. § 10 en 11 als ook § 28). Ook het Saw. kediki, oogenblik. zou hetzelfde 

 woord kunnen zijn, zoo de k voor g staat (vgl. § 9 en 22), de beteekenis van doü zou 

 dus oorspronkelijk: blik, oogenblik, kunnen zijn. Sa-doü-na, aanstonds, wil dus eigenlijk 

 zeggen: op het oogenblik ervan. In deze verbinding moet sa dus praepositie zijn. 



Daarentegen moet sa de beteekenis »één" hebben in de beide eerste voorbeelden. Dat 

 ook in de beteekenis: één oogenblik, na aan het woord gehecht wordt, is wel daaraan toe 

 te schrijven, dat het veel meer in de beteekenis van » aanstonds" gebezigd wordt en de 

 grondheteekenis van het woord niet meer gevoeld wordt. Pida is = Mak. kida, Mal. këdjap. 



Ede, dan, vgl. $ 221. 



Ede-ra en ede mpara, vervolgens, daarop, vgl. § 126 en 127. 



Kento moet oorspronkelijk een subst. geweest zijn (vgl. § 263), thans is 

 het alleen in gebruik in den zin van «achteraan" en «later", bijv. sudjüd 

 makento, de latere sudjüd (12.2). Vandaar di makento, later (107.8). Zeer 

 veelvuldig komt voor de uitdrukking: makento mpara ba ede (ook; makento 

 ba ede, makento-ra ba ede, makento mpa ba ede, zelden bij verkorting kento 

 mpara ba ede, enz.), daarna: makento mpara ba ede, na-mat mpara ina-na, 

 daarna kwam zijne moeder (3.9); makento mpara ba ede, na-kabuwa-du pangaha, 

 daarna maakte zij gebak gereed (46.27). Tusschen makento mpara ba ede 

 en den hoofdzin kan ook een nevenzin of een als absolutivum optredend 

 verbaal subst., enz. geplaatst worden, bijv. makento mpara ba ede, raka-pu 

 ai masidi, djuru kuntji na-nee-ra lao ese asi, daarna, toen de dag aanbrak, 

 wilde de sleutelbewaarder naar het paleis gaan (60.10); makento mpara ba 

 ede, di ade ndede-na, na-supu-ra ruma-l sangadji, daarna werd, terwijl het 



