376 BDIANEESCHE SPRAAKKUNST. 



Peya ziet op de toekomst. Oorspronkelijk schijnt het op eene nabij zijnde 

 toekomst te duiden, bijv. in peya sa-doü-na (zie onder doü), in welke beteekenis 

 peya afzonderlijk ook in gebruik is, bijv, nde pala ta-ai-na dja pana-pana ipi 

 lalo, peya nonö waü kahawa, maar wees niet al te ongeduldig, aanstonds 

 (wacht even), drink eerst wat koffie (47.9). Ook wanneer peya vooraanstaat 

 en er een Gniet werkwoord op volgt (en ook soms, wanneer een met nadruk 

 vooropgeplaatst subject het eerstvolgende woord is), kan het door «aanstonds", 

 enz. worden weergegeven: peya, na-waü sara maru wai, ampo ta-neè-ku, 

 straks, als de oude vrouw is gaan slapen, laat ons dan naar boven gaan 

 (39.14); taho pöda weki-na sai-mu di uma, peya ku-kau mpa mbako, gij moest 

 maar even in mijn huis aangaan, zoo meteen zal ik (de rijst) laten kooken 

 (42.25 — 26) ; peya nahu makandadi weki-ku mbeè, ede mpara dula-na, na-lao 

 kandadi weki-na mbeè, aanstonds zal ik mij in een bok veranderen; daarop 

 keerden zij huiswaarts en veranderde hij zich in een bok (54.20). Gewoonlijk 

 wordt het echter in een onbepaald toekomenden tijd gebezigd en kan door 

 ons alleen weergegeven worden door het werkwoord in het futurum te 

 bezigen, het staat dan steeds achteraan zoo er een finiet werkwoord in den 

 zin is, in andere gevallen vooraan : ta-ngupa-ku mpa doü siwe makalai, na-landa 

 wdli-ku nggömi peya, gij moet maar eene andere vrouw zoeken, (anders) 

 zullen zij u wederom verkoopen (27.25 en 36); kahengge-pu weki-mu, na- 

 kapöro-ra peya rahi-mu labo nggömi, doe alsof gij de koorts hebt, dan zal 

 uw man boos op u worden (51.20 — 21); peya nahu mambeï-mu sintji inta, 

 ik zal u een diamanten ring schenken (48.15); peya di ai wakatu kalei ba 

 ita ede, lamada makau-na, enz., wanneer gij onderricht zult geven, (dan) zal 

 ik bevelen, enz. (72.23). 



Peya ede is gelijk aan peya: ai-na nggdhi kanae-nae lalo-mu, na-bola doü 

 manlau uma peya ede, spreek niet al te luid, (zoodat) de heer van het huis 

 zal wakker worden, (33.41 — 42). 



Peya-sa ede (vgl. § WO) = peya ede (86.15, 87.35). 



Sangi of sangi-sangi, steeds, altijd. Het staat vooraan als praedicaat en 

 wordt gevolgd door een verbaal subst., maar neemt nooit den vorm van een 

 werkwoord aan. Fdsiq aö-na sangi-sangi turu karawi, fdsiq wil zeggen: 

 steeds slecht handelen (89.8). Ook wordt het verbaal subst. wel door ba 

 ingeleid, men vergelijke de constructie taho-ra ba § 236: sangge-sangge 



sara sambeya-na sangi-sangi ba wii, zoo dikwijls als hij bidt, 



houdt hij steeds op (85.18); sangge-sangge sara zakdt-na ede, sangi-sangi 

 mpa ba tjili, zoo dikwijls als hij de zakat opbrengt, verbergt hij steeds 

 maar (wat, 85.20). Andere voorbeelden van het gebruik van sangi zijn: 

 waü wdra-na rawi-na makalai sangi kateï doü mpa, hij had niets anders 

 te doen, dan maar steeds de menschen te onderrichten (50.2); wati wdra-na 

 rawi-na makalai sangi lao kaiha rero weya wei ro ana doü, hij deed niets 

 anders, dan steeds overal de vrouwen en dochters der bewoners schenden 



