382 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



overige plaatsen in de teksten, waar het bij een finiet werkwoord gebezigd 

 wordt, zijn van dien aard, dat het nadrukswoord of het ontbreken daarvan 

 niet beslist een conjunctief of indicatief aanduidt, vgl. § 233, Op te merken 

 is echter, dat men in ontkennende zinnen, in de gewone taal, eenvoudig 

 walt met hel verbale subsi, bezigt. Een conjunctief van het perf. bestaat 

 in het Bim. niet; staat het werkwoord dus in dien tijd, dan heeft het gebruik 

 van kombi volstrekt geen invloed, een voorbeeld is te vinden op 70.60. 



Wanneer wij kombi kombi door »hetzij hetzij" moeten 



vertalen, dan nemen de eigenlijke subst. den vorm van een werkwoord aan, 

 vgl. § 257. 



Voorts wordt kombi nog in den zin van het Mal. garangan gebezigd na 

 au en ba bau : au kombi rawi ita ruma-ku ake, wat doet u toch ? (54.32) ; 

 habar au kombi mai kai-na tjina-ku, welk nieuws is het, waarvoor mijn 

 vriend komt? (62.37); wdra talima ra-waa-n labo au wdli kombi di ode sontjo. 

 hij had een granaatappel bij zich en nog het een of ander in een peperhuisje 

 (23.19, au voor au-du; vgl. 26.2); ba bau dja kombi waü-ra kola kai-na gendi 

 mada-ta sa-bae, waarom (hoe) toch is uwe ééne wenkbrauw ook kaal 

 afgeschoren (49.32). Ook wordt het, vrijwel overtollig, gebezigd in uitdruk- 

 kingen als: pila-pila mbuwa kombi (57.39) of sabune-bune kombi, hoeveel 

 ook (40.13). 



Köne, zelfs (vgl. het Bug. kenneng), staat voor het woord waarop nadruk 

 gelegd wordt: na-waü-ra nira kalau tada mena köne langi, hij (de tuin) is 

 geheel kaal, zoodat zelfs de hemel geheel zichtbaar is (30.35, tada langi is 

 op te vatten als eene bezittelijke samenstelling, wederom in samenstelling 

 gebracht met kalau)', na-waü-ra mbia köne saninu, (zoodat) zelfs haar bril 

 gebroken was (brak, 73.18); watt köne tambdri-mbari-na, zij wendden zich 

 zelfs in het geheel niet om (41.36); labo del oi wali raka-na köne tatuu, 

 terwijl de diepte van het water zelfs niet de knieën bereikt, (terwijl het 

 water niet zoo diep is, dat het maar tot de knieën reikt, 53.32); köne nahu 

 ku-lösa sama-sama labo nggömi döho, zelfs ik zal dan met ulieden te zamen 



uit (het land) gaan (55.21); köne ompu na-nee bisa ai, zelfs de 



oude man wilde het touw breken (19.21). Het wordt zeer veelvuldig 



gebezigd voor met sa (één) samengestelde woorden als eene ontkenning 

 voorafgaat, om den nadruk op één te leggen, bijv. [sera) daa mawdra mpori 

 köne sa-lela, don wadu köne sa-nggini, (eene vlakte) zonder één grassprietje, 

 zonder één steentje (97.4 en 5); wati-du wdra-na köne sa-mpuu fuu hadju, 

 er is niet één boom meer (30.36 — 37) ; ai köne-na daa hina-na köne sa-lela 

 honggo, laat het (water) niet één haar niet raken (laat het water vooral elk 

 haartje raken, 10.18, het tweemaal bezigen en in samenstelling brengen van 

 köne, gelijk hier, is niet gewoon). 



Staat köne vóóraan, dan wordt er somtijds pu achtergevoegd: köne-pu 

 djdra na-waü-ra möda wdli, zelfs het paard was ook nog verdwenen (26.22, 



