BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 389 



(55.7 — 8, hier zou even goed mena gebezigd kunnen worden, vgl. 61.14. v. o., 

 en boven bij mena). Ook geeft het na subst. gebezigd, een soort collectie! 

 meervoud te kennen: doü tot ntjau, de kleine lieden, het volk (13.59); doü 

 ndai bae ntjau-na ruma Allah ta'ala, de menschen, die altegader vijanden zijn 

 van God of eenvoudig! de vijanden Gods (19.22. v. o.) ; nggömi dera mamöne 

 ntjau, gij mannen! (14.13). 



Bij verbale woorden is ntjau meestal geheel en al gelijk aan mena, eveneens 

 ziet het bij intransi lieven op den agens, bij transitieven op het direct object, 

 evenwel heb ik ntjau voor mena alleen aangetroffen, waar het verbale woord 

 in een deelwoordelijken vorm voorkomt (dus met ma-, of raa- of ndai) : 



bè-bè-na mpara masama ntjau labo kani kafir, al wat gelijk 



is aan de kleeding der ongeloovigen (9.13. v. o.); sa-mena-na pahu mawdra 

 ntjau ede, al de aanwezige soorten (44.24) ; kau-pu kamori mena doü maramade 

 ntjau ede, beveel hem de gestorvenen weder levend te maken (19.34); 

 sa-mena-na raa-kanta ntjau kai-na ba ruma Allah ta'ala, al hel door God 

 verbodene (9.19. v. o.) ; bè-bè-na mpara ndai nèfa ntjau kal ode, wat het ook 

 zij, waardoor het hart (men) het bewustzijn verliest (11.24). 



Pala wordt, met het nadrukswoord woord ni versterkt, gebezigd als uitroep, 

 z. v. a. ach, helaas, (bijv. 85.36, 93.1. v. o.). Voorts wordt het na een 

 praedicaat geplaatst in zinnen, waarin als uilroep of vraag, verwondering of 

 verrassing, onverschillig van welken aard die ook zij, wordt te kennen 

 gegeven. Het woord behoudt dan min of meer het karakter van een uitroep. 

 Ons taaieigen brengt mede het in de meeste gevallen onvertaald te laten. 

 Voorb. doü matuwa tjilaka pöda pala ake, wat een groot ongeluk van een 

 oud wijf is dit! (33.6); na-ringu póda-ku pala doü ake, die man is waarachtig 

 gek! (42.37); mu-lowa pöda pala nggömi, enz., wal zijt gij bekwaam! enz. 

 (69.18); na-mbui-pu mori-n pala doü manusiya ake, deze mensch leeft nog! 

 (66.24 — 25); waü-ra mai pala nggömi, zijt gij al terug? (45-40); ta-waü 

 mpudu ngaha weya pala ana lamada, gij hebt mijn kind opgegeten! (3.13); 

 nggara na-ndede-sa, ana nahu pala nggömi döho tolu ake, als het zoo is, dan 

 zijt gij drieën mijne kinderen! (60.31); nggara na-ndede-sa, Mayang-Mangure 

 ake asal-na ana sangadji manae-nae pala, als het zoo is, dan is M. M. van 

 afkomst eene aanzienlijke vorstendochter ! (68.23). 



Zoo de zin geen uitroep bevat, geeft pala eene tegenstelling te kennen en 

 kan het weergegeven worden door «echter, evenwel", bijv. ede-ra ao kai ba 

 doü mpanga ede, na-èda-ku pala wadu, ede mpara paki-na, daarop namen de 

 dieven het aan, toen zij evenwel zagen, dat het steenen waren, wierpen zij 

 zij ze weg (33.37 — 38) ; ampo-si wati-du èda angi-la, ana-e, mu-waü-ra nae 

 sampela pala, ampo ta-èda angi, wij hebben elkander immers niet weergezien, 

 kinderen, nu evenwel, nadat gij groot en volwassen zijt, zien wij elkander 

 eerst weer (78.21—22). 



Dikwijls is echter de tegenstelling, welke in «echter", enz. ligt, te sterk, 



