402 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



du, zooals dit nog over is in de uitdrukking : tjdra pudu (mét den nadruk 

 op du), vgl. onder dra, § 263. 



Ni wordt voornamelijk gebezigd ter versterking van bijwoorden, hetzij deze 

 eene afzonderlijke zinsnede vormen, als kombi-ni, of ook pala-ni (vgl. § 265), 

 hetzij deze in zinsverband voorkomen: ku-kapöro waü-ni, ik ben wel stellig 

 boos (27.27); sandaka-pu töpo-ni rera-mu, bewaak toch uwe tong! (105.59); 

 laho mpa-ni, het is niets dan goed, het is zeer goed (bijv. 53.33) Ook treft 

 men het na verbale subst. aan: Ijaü-ljaü-ku-ni, het is nu eenmaal mijne 

 begeerte! (30.11 en 18); wati pehe-na-ni, het is onmogelijk (94.1); köne 

 na-waü luwa-ni, al is hij ook oud (89.40). 



wordt beschouwd als een eenigszins deftig woord. Het wordt alleen 

 voor den nadruk gebezigd na de aanwijzende voornw., bijv. ede-o, ook 

 geschreven en uitgesproken ede-y-o, vgl. bij *. Ook kan het na verbale 

 woorden (althans kwalificatieve) geplaatst worden : na-busi-y-o marada oi, 

 het zij koeler dan water (16.8. v. o.); na-mbètja mena-o sarumbu-ta baoi.uw 

 geheele lichaam worde nat (bevochtigd) door het water (93.5. v. o.); dödo-ku 

 ndende umu-na ndru mori-na, dèse-o morlaba-na, nae-o kuwasa-na, wij bidden 

 dat lang zijn leven zij, dat hoog zijn rang, dat groot zijne macht zij (16.6. v. o. 

 Met zekerheid laat zich niet uitmaken of dèse-yo en nae-y-o als verbale subst., 

 afhangende van dodo zijn op te vatten, vgl. de paralelplaals 16.17 en 18, 

 dan wel of bij deze woorden in de directe rede wordt overgegaan ; het 

 gebruik van o, niet bij ndende en ndru en wel bij de volgende woorden, 

 zoude het laatste doen vermoeden. Een ander voorbeeld van hel gebruik 

 van o bij een verbaal subst. leveren de teksten niet op, wel echter na een 

 deelwoordelij ken vorm : doü manae-nae-y-o nee makawei-mu, een aanzienlijk 

 man moest u tot vrouw nemen, 51.5). Waar o na een tinieten vorm voorkomt 

 in de bovengegeven voorbeelden, staat het werkwoord in den conjunctief, 

 dewijl het echter zoo zelden aangetroffen wordt, kan ik niet zeggen of dit 

 regel is Ook kan het gelijk zijn aan sa, A., zie beneden (ten minste na 

 ndede) : na-waü-du ndede udja-o raka-ta bade, ampo na-wdra palu-na, enz., 

 als gij op dezelfde wijze kennis verkregen hebt, dan eerst is het voegzaam, 

 enz. (97.18 — 19); na-ndede-o, ampo pala ta-raka-ku rahmat, als het aldus zal 

 zijn, dan eerst zult gij heil verwerven (105.25 vgl. 92.15). 



Pu, dialectisch po, in de spreektaal ook verkort tot p, heeft 



A. de beteekenis van »noei". Zoodanig wordt het steeds gebezigd bij de 

 ontkenning: wati-pu wdra ana lamada, ik heb nog geen kinderen, (50.39); 

 wali-p sabune lampa-na, nog niet lang was hij gegaan (73.29). Uit den 

 aard der zaak blijft pu in dit geval bij de substantief-constructie: ba supu 

 wati-pu wdra èda-na, wegens haar (hem) nog niet gezien hebben (74.20) ; 

 ba bau wati ntene kai-pu mai-na, waarom komt hij nog maar niet terug? 

 (19.3). Wordt daa als ontkenning gebezigd, dan staat pu na het verbale 

 woord: madaraka-po dana, welke den grond nog niet bereiken (4.14). 



