BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 405 



Vgl. Mak. taena-pa, Bug. dé-pa. Voorts kan pu in deze beteekenis staan 

 na wdra of na een kwalificatie! werkwoord, het is dan uit den aard zwakker 

 dan mbui-pu. Voorb. na-wdra-pu doü di ade rasa ake, zijn er nog menschen 

 in het land? (74.22); taho-pu batu-ku nggdhi ruma-t bitjdra ake, het is nog 

 beter dat ik opvolg wat de rijksbestierder zegt (55.27) ; mbölo-pu doü siwe 

 makalai di ade rasa ake, er zijn nog vele andere meisjes in het land 

 (28.11); kura udja-pu bade, zijn weten is ook nog te wenig (101.42). Ook 

 na bijwoorden : ai ake-pu, nu nog (100.36) ; na-öno sai waü-pu djdra-na, 

 hij drenkte eerst nog in het voorbijgaan zijn paard (53.17). In het algemeen 

 krijgt het verbale woord geen anderen nadrukswijzer, wanneer er pu »nog" 

 achterstaat; in een conditioneelen bijzin met nggdra beginnende, is men 

 evenwel genoodzaakt sa te bezigen. Een voorbeeld levert 89.41 : nggdra 

 pala koroa ede wati-sa-pu waü-na ngadji, als hij den Qoran niet kan lezen. 

 (In het oorspronkelijke is, eigenlijk juist, geschreven wati sapu, voor de 

 uitspraak is sapu één woord, evenals bijv. kada, met het accent op de 

 laatste lettergreep; ik heb evenwel gemeend dit in de transscriptie niet te 

 moeten navolgen, dewijl de verhouding van pu, dat zijne eigen beteekenis 

 behoudt, tot sa eene geheel andere is dan bijv. die van da tot ka). In de 

 gewone taal vermijdt men dit door eenvoudig wati-pu in zulke zinnen te 

 bezigen, waarin dan wali te beschouwen is als een verbaal subst. bij 

 wijze van absolutivum gebezigd, als vermeld is in § 249. Vgl. ook de 

 volgende §. 



B. Verder duidt pu den tweeden persoon van den imperatief aan bij 

 transitieve werkwoorden (vgl. het gebruik van het Lampongsche paj; zie 

 onder ampo, alsook van het Bulusche pe: kumam-pe, eet, eet eerst! In het 

 Bim. is evenwel aan pu volstrekt geen eigen beteekenis meer toe te kennen). 



C. Voorts wordt pu gebezigd als nadrukswijzer bij de in § 249 vermelde 

 als absolutiva gebezigde verbale substantieven. (Oorspronkelijk zal een zin 

 als rongga-pu akadawa, na-nggdhi-ra, wel beteekend hebben: pas daar aan- 

 gekomen, zeide hij, vgl. Bul. kampe zie onder ampo, thans echter is ook 

 hier geen eigen beteekenis aan pu meer toe te kennen). Door het veelvuldig 

 gebruik van pu na de woorden rongga en raka begint men het ook na deze 

 woorden te bezigen, waar zij als finiet werkwoord in den indicatief staan, 

 bijv. na-rongga-pu (75.36, 78.17, enz.); ntika na-raka-pu (57.23, enz.). 



Pu wordt nog gebezigd na aho en mbui (§ 264) in de beteekenis van 

 »nog", zoo ook soms na köne: köne-pu, zelfs, zelfs nog (vgl. hel Bat. pe en 

 ook het Mal. pon), alsook in nira-pu zie § 281. 



Ra, vgl. Mal. lah, dient: 



A. Als nadrukswijzer na de finiete vormen van elk soort van werkwoord 

 in den indicatief en ook na de woorden in het begin van deze § gemeld. 



B. Dan duidt ra den tweeden persoon imperatief aan van intransitieve 

 werkwoorden. 



