BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 407 



B. Verder kan door ba de instrumentalis worden uitgedrukt: renfa ba 

 rera, vermelden met de tong (III); karawi ba weki, verrichten met het 

 lichaam (8.18); ringa ba fiko-na, hooren met zijne ooren (86.9). 



C. Ook wordt ba gebezigd in beteekenis van »door, wegens, omtrent", 

 in welk geval wij het dikwijls door de voegwoorden » omdat, dewijl" kunnen 

 weergeven: ba ra-losa mani, wegens het uitkomen van het zaad (10.21); 

 (doü mararaka ba lalehe) ba ra-mbia lopi-na, (lieden, die in het ongeluk zijn 

 gekomen) «door het gebroken zijn van hun schip" (doordien zij schipbreuk 

 geleden hebben, 70.8) : ba nae-na madja ro weha-mu ba èda-mu lènga-mu 

 madèse morlaba(t), wegens de grootte uwer schaamte, dewijl gij ziet, dat 

 uwe makkers een hoogen rang innemen (83.26 en 27); dahu ba, vreezen 

 wegens, vreezen voor = dahu di (bijv. 9.15. v. o.). Vgl. ook het gebruik van 

 ba na werkwoorden als karinga, mededeelen, zie § 34 en na de in § 248 

 genoemden. 



D. Voorts wordt ba gebezigd in den zin van «omtrent, wat betreft" 

 voor vooropgeplaatste subst. en pers. voornw. Bij de vertaling wordt het 

 't best door het redeaccent weergegeven : nde pala ba nahu wati disa-ku inga 

 ro horu. maar ik durfde (hem) niet helpen en bijstaan (36.21) ; nde pala ba 

 sa-mena-mena doü madöho ede na-hera mena ade-na, al de lieden nu, die zaten 

 (aanwezig waren), waren verwonderd (49.6) ; ndadi ba wai na-waü-ra 

 warawito rima-na, de handen der oude vrouw nu gingen her- en derwaarts 



(73.14); nde pala ba doü di amba maèda la Kasipahu, ede-ra 



tjuma-tjtiwa bale kai-na hadju (maèda in plaats van èda, als absolutivum 

 gebezigd, volgens § 249, dewijl een subst. als agens voorafgaat, vgl. § 255), 



toen de lieden nu op de markt K. zagen, wierpen zij hem met 



hout (62.6); nde pala safoi ba lowa-mu sambele salie, maar wat betreft uw 

 buffels kunnen slachten (maar dat aangaande, dat gij in staat zijt of er toe overgaat 

 om buffels te slachten, 28.30). Men vergelijke ook ba in ba bau, waarom? 



E. Ten slotte bezigt men ba na raka, komen tot, bereiken, in uitdrukkingen 

 als: raka ba lalehe, in het ongeluk komen (70.8); na-raka-ra ba wakatu loho, 

 (toen) hij kwam tol den middag, (toen) het middag geworden was (51.37). 

 Daarentegen bezigt men steeds di, zoo dat, wat bereikt wordt, eene plaats 

 of concreet voorwerp is (raka wordt in genoemde beteekenis steeds als een 

 intransitief behandeld, daarentegen als een transitief in de beteekenis: ver- 

 krijgen of vinden) uit dit gebruik van ba blijkt dat het woord vroeger ook 

 eene beteekenis moet gehad hebben gelijk aan die van di, Mal di, welke thans 

 echter op den achtergrond is geraakt. Denkelijk is Sawusch pa te vergelijken 

 (over b voor p zie § 12). 



Di (Mal. di, enz.), de, dei. 



A. Di geeft zoowel rust op, als beweging van en naar eene plaats (of 

 tijdstip, maar dan als «beweging naar'" niet gebruikelijk) te kennen. Het is 

 dus door ons naar hbt verband met »te, in, op, van, naar" weer te geven: 



