408 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



nggeè di sori, in de rivier wonen (21.3); kidi di dor o, op een berg staan 

 (16.5. v. o.); maru di hawo hadju, in of onder de schaduw der boomen liggen 

 of slapen (29.8) doho di tantonga, voor of bij het venster zitten (50.15) ; 

 puwasa di wura ramala, vasten in de maand Ramadlan (9.10. v. o.) ; lampa 

 di sori, in of door eene rivier gaan (42.55); luu di mada, in het oog gaan 

 (73.6) ; wii di Ma maru-kai-na, nederleggen aan het hoofdeneinde van de 

 slaapplaats (4.42); dula di uma, naar huis terugkeeren (bijv. 18.53); lao di 

 ruma-l, naar den vorst gaan (74.28 — 29); raka di doro, op de bergen gekomen 

 (29.26): raka mpa di rato, toen hij bij den prins gekomen was (25.21, in 

 zulke uitdrukkingen kan men in het Bim. naar willekeur voor het subst., 

 dat een persoon voorstelt, hidi «plaats" al dan niet bezigen; hidi bijv. gebezigd 

 op 57.4, 79.15 enz.), di toi waü-na, van hare vroegste jeugd af (66.12). 

 Zeer dikwijls wordt di met volgend subst. ook gebezigd tot bepaling van een 

 ander subst., bijv. londe di möti, de visschen in zee, de zeevisschen (20.7); 

 lampa rawi-na di kapa, zijne lotgevallen op het schip (75.25); doü di rasa, 

 de menschen in het land, de bewoners van het land (74.9). 



B. Vandaar wordt di ook meer overdrachtelijk in de beteekenis van 

 »aan, omtrent, van" gebezigd, bijv. raho di, vragen aan (59.27); nggeè ada 

 di, medeeling doen aan (22.6); kalei di para/cara hukum, omtrent of aangaande 

 het recht onderwijs geven (50.5); raso di, rein van (8.21); makalai di, dat, 

 wat verschilt van, dat wat anders is dan (6.12. v. o); malowa ro mabade 

 di sa-mena-na isi langi, «die kundig is en weet ten opzichte van", (die 

 kundiger is en meer weet dan) de (overige) hemelbewoners (7.14); maulu 

 di, dat, wat eerder is dan (8.29) ; di raka-ku madja taho-pu balu-ku nggdhi 

 ruma-t bitjdra, het is beter dat ik opvolg wat de rijksbeslierder zegt, dan 

 dat ik schande verkrijg (55.26). 



Als een meer deftig woord bezigt men de (vgl. Jav. den = di bij passieven), 

 bijv. tau de rowa, in een pot doen (4.42), de malam djumaa, in den nacht 

 voor Vrijdag (4.19); enz. 



Meer nog is als zoodanig in gebruik dei, bijv. wii dei óha, op de rijst 



leggen (5.21); daamawdraraa dei weki-na, welke geen bloed 



aan het lichaam heeft (10 55); masuna dei ndeu ede, hetgeen sunnat is ten 

 opzichte van het baden (11.5); dei tampuu-na, van het begin af (12.20); 

 dula dei gunt, terugkeeren naar den leermeester (5.5); oi dei temba, water 

 uit den put, putwater (4.41). Somtijds (doch zeldzaam) neemt dei het prefix 

 ma aan, vgl. § 60. 



Dit dei zal wel oorspronkelijk hetzelfde woord zijn als het gelijkluidende 

 dat «diep" en «binnen" beteekent. Eerst zal men wel gezegd hebben di dei 

 in de beteekenis van het Mal. di dalam, waarvoor men thans in het Bim. 

 di ade bezigt; daarna dei zonder di evenals nu ade, en dewijl, wat dooreen 

 dei = di dalam uitgedrukt wordt ook door di op meer onbepaalde wijze te 

 kennen wordt gegeven, zoodat beide woorden gedeeltelijk synoniem zijn, zal 



