412 



BIMANEESCHE SPRAAKKIWST. 



waü-na kampoi, zoodat zelfs onze kinderen en kleinkinderen het niet kunnen 

 opmaken, als zij van de opbrengst ervan leven (62.53, mangdha voor ngdha 

 als absolutivum, vgl. § 249 dewijl de agens als subst. voorafgaat, vgl. 

 § 255) ; ede-ra kapöro kai-na labo wei-na, saraka ia ro kamai-na, daarop werd 

 hij toornig op zijne vrouw, zoodat hij haar zelfs uitschold (24.29). 



Sela, behalve, uitgezonderd, wordt steeds gevolgd door een nadrukswijzer, 

 meestal ti, doch ook wel tji (bijv. 95.6. v. o.) of du ; het prefix ma neemt 



het echter nooit aan : tudu angi huri labo doü siwe sela-ti honggo-na 



ro uhu-na ro woi-na, het elkander aan het vel aanraken van (een man) en eene 



vrouw uitgezonderd het haar, de nagels en de tanden (11. 21 — 22); 



upa-na doü nde lao labo-la, sela-du doü masupu ede, met vier menschen moet 

 gij gaan, behalve den (niet medegerekend den) zieke (5.27) ; (het water voor 



het gebed maakt onbruikbaar) möda aka(l)-na sela-ti maru makanteè, 



het verlies van het bewustzijn uitgenomen het rustig slapen (8.40). 



Vgl. ook malai-na-sa, § 280. 

 Aanm. Er komt in het Bim. nog een sela voor in de beteekenis van breken (frangi), stuk, uit elkander. 

 Dit woord schijnt hetzelfde te zijn als het Daj. sila. splijten, men vergelijke Bim. mbia, 

 breken en Mal. bëlah en voor het wegvallen van de / in dit woord het Bim, woord voor 

 •splijten": tia, wal wel uit een nevenvorm van bëlah te verklaren is. Als subst. beteekent 

 sila ook: deel, zijde, kant. vgl. bëlah, vandaar zou zuk een woord, wederom verbaal 

 genomen, ook de beteekenis kunnen hebben van »aan eene zijde, aan een kant zijn, k part zijn 

 of doen zijn", al naar men het woord als een intransitivum of als een transitivum neemt. 

 Eene dergelijke beteekenis vertoont nu het .Tav. silah nam.: afzonderlijk, als subst. «iets 

 afzonderlijk", silah-silah, één voor één, goed uiteengezet. Uit het begrip «afzonderlijk zijn" 

 kan zich licht ontwikkeld hebben •uitgezonderd zijn" en derhalve is het Bim. sela «behalve" 

 waarschijnlijk hetzelfde woord als sela = Daj. sila. Ook het Mal. tjuwali, katjuwali, 

 katjuwati-nja ; het Mak. sangali, pasangali-na, pasawali-na, het Bug. sangadi-na of pese- 

 wali-na moeten hetzelfde gronddenkbeeld bevatten, vgl. Bug. wali, Mak. bali, zijde, kant; 

 pasawali en pesewali beteekenen niels anders dan: aan de ééne of aan de andere zijde doen 

 zijn, a part doen zijn, zie ook dri $ 274. 



Waü, vgl. § 77 en § 85 Aanm. I. Onder § 77 is een voorbeeld te vinden, 

 waarin waü het prefix ma aanneemt, zij het ook als bepaling van een subst. 



Labo, (vgl. 141) kan het prefix ma aannemen of wel den nadrukswijzer ku 

 achter zich krijgen. 



A. In de eerste plaats heeft het de beteekenis van: met, te zamen met: 

 döho labo, zitten (te zamen) met (bijv. 73.29 — 30) ; lampa labo, gaan (te zamen 

 met (bijv. 74.32 en zoo zeer dikwijls, wanneer sama bij het werkwoord 

 staat gebezigd, vgl. § 265); sapdhu labo, van éen gelaat zijn met = gelijken 

 op (75.34 — 35); ropo labo, twisten met (51.15); ntjao labo, te zamen komen 

 met (41.26 — 27); èda angi labo en ntumbu labo = \g\.bertemu dengan (passim); 

 sarnbeya labo sewi-na, bidden met wat er over is (10.40) ; lai labo, verschillen 

 met (16.10. v. o., vgl. di); ntjdra-ntjao malabo, idem (12.11); ntjengga labo, 

 te zamen scheiden met = zich scheiden van (73.37); deni labo (58.50) = deni 

 di (69.50), dicht bij ; doü mambölo malabo daha mena, vele lieden, die alte- 

 maal met wapenen waren (19.27). 



