BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 415 



te verklaren zijn. dat het, als synoniem van di in bepaalde functien, ook in 

 deze gevallen daarmede gelijkgesteld is geworden. Vgl. het gebruik van 



sama in het Batav. en spreek-Maleisch. 



Aanm. Alleen in de waarde van eene praepositie komt nog voor, hoewel het in de gewone taal niet 

 meer gebruikelijk is: anta-na ba, in beteekenis = ba (c.) of ba supu, vgl, §276. Oorspron- 

 kelijk moet het een subst. geweest zijn, terwijl door na en ba de volgende genitief aangeduid 

 wordt, vgl. § 274 



§ 274. Als praepositie kunnen voorts optreden de woorden dra, dri, awa, ipa en èse, 



die ook als bijwoorden in gebruik zijn. Eigenlijk behoort hiertoe ook deï, 

 dat evenwel eene meer uitgebreide beteekenis gekregen heeft (zie di). Hierbij 

 kan gebracht worden aka, dat ook als aanwijzend voornw. optreedt en wegens 

 de beteekenis : wawo, hoewel dit niet zonder eene andere praepositie gebezigd 

 kan worden. Dikwijls moeten wij deze woorden door een voorzetsel tegelijk 

 met een bijwoord weergeven. 



Aka geeft als praepositie zoowel beweging naar, als rust op eene plaats te 

 kennen en kan dus steeds door di vervangen worden. Tegelijk duidt het 

 echter aan, dat die plaats van den spreker verwijderd is of in den verhalenden 

 stijl, dat die plaats verwijderd is van die, waar zich de persoon, van wien 

 gesproken wordt, heet te bevinden. Onder dit laatste is steeds als regel de 

 vaste verblijfplaats Ie verstaan, zoo zal men altijd zeggen : na-dula-ra di 

 uma-na, hij bracht het naar zijn huis en niet: na-dula-ra aka uma-na, enz. 

 (vgl. de teksten passim), dewijl natuurlijk het huis als de vaste verblijfplaats 

 te beschouwen is. Wel leest men 45.55 : na-lao waa-ra aka uma-na, hij ging 

 en bracht (haar) naar zijn huis, maar hief is sprake van iemand, die een 

 tijd lang in een ander land gewoond heeft en daar gehuwd is, en nu met 

 zijne vrouw naai- zijn eigen land terugkeert. Wanneer men iemand aanspreekt 

 kan men natuurlijk zeggen: taho-ra dula-mu aka uma-mu, gij moest maar 

 naar huis terugkeeren (30.42). 



Op de meeste plaatsen, waar aka in de teksten voorkomt, staat het na 

 de werkwoorden lao, gaan (en synoniemen) en waa, brengen, zoodat voor 

 voorbeelden naar de teksten verwezen kan worden. Alleen is op te merken, 

 dat, evenals na di, ook een subst., dat een persoon voorstelt, op aka volgen 

 kan, bijv. waa sura aka sangadji, een brief brengen naar den vorst (76.21). 



Andere voorbeelden met aka zijn : lao hade-po la Kio aka doro, ga Kio 

 dooden (daar) op den berg (3.3) ; lao ngèna-pu sdhe aka doro, ga de buffels 



hoeden (daar) op de bergen (27.12); ede-ra lao kai lao nggeè ada 



aka ruma sangadji, daarop gingen zij hunne opwachting maken bij 



den vorst (45.59, vgl. 67.31: na nggeè ada in de beteekenis van » mededeelen" 

 kan aka niet gebezigd worden) ; lamada nee dodo lao mpaa-mpaa aka lewi, 

 enz., ik wensch verlof te vragen om mij te gaan vermaken in den tuin, enz. 

 (67.55 — 54); rongga-pu aka kapa, toen zij op het schip gekomen was (71.56; 

 gewoonlijk zegt men hier evenwel di, vgl. de vorige §); ntjambe kai bawai: 

 na-waü-ra mpoi weli ranlja ba doü aka luta kapa, zij zijn op, dewijl de lieden 



