422 BIMANEESOHE SPRAAKKUNST. 



op het veld (of: in het woud) twee schedels gezien (76.25 — 24) ; kangemo 

 èse woha ai, doen opvliegen in de lucht (82.3). Vgl. het spraakgebruik van 

 het Mal. di tèngah, enz Waar verwarring zou ontstaan, kan het juiste 

 midden, op analoge wijze als in het Mal., door di sauna woha worden uitgedrukt. 

 § 277. Omtrent het gebruik der praepositie's is nog het volgende op te merken. 



Dikwijls wordt, wat wij door eene praepositie te kennen geven, in het 

 Bim. uitgedrukt door een verbaal woord in samenstelling met een ander, zoo 

 wordt bijv. ons »om, rondom" steeds door het verbale hèko uitgedrukt, bijv. 

 lampa hèko lewi, om den tuin heen loopen (vgl. 65.37). Men vergelijke ook 

 het gebruik van lao, vermeld onder § 265. Alleen de praepositie's kai, 

 labo kunnen in het Bim. samenstellingen vormen. 



Voorts is op te merken, dat, evenals bij ons, ook twee als zelfstandige 

 praepositie's gebezigde woorden na elkander kunnen komen : masaraka awa 

 mai, tot onder (11.7); masaraka labo tjihu, tot en met den elleboog (11.15); 

 na-mai dja-ra ruma sangadji watu awa paruga, ook de vorst kwam van onder 

 de paruga (68.1) ; londo watu èse konlu dj dra, van [den rug van] het paard 

 afstijgen (53.18); londo watu èse elo hadju, [van boven] uit den top vanden 

 boom naar beneden komen (58.13); döho ao watu èse tantonga pamöka, [boven] 

 aan het zoldervenster (iemand) zitten opwachten (19.28). 



Nog is op te merken, dat de praepositie's dikwijls weggelaten of verzwegen 

 kunnen worden. Zeer dikwijls is dit met labo voor een verbaal subst. het 

 geval, vgl. § 249, 255 en 266. Menigmaal wordt labo ook verzwegen voor 

 het indirect object na mbeï, geven: [ede-ra) mbeï-na ana-na, daarop gaf hij het 

 aan zijn kind (44.22, vgl. 50.34, 62.18, enz.); ook wel na andere woorden: 

 na-sodi-ku ompu, hij vroeg aan den ouden man (41.39 en 40); ba supu 

 kapöro-mu ina ro ama-mu ede, dewijl gij toornig zijt (op) uwe ouders (9.12); 

 nemba ama-na, een sëmbah maken voor hun vader (45.32). Ook wordt ba 

 en di wel verzwegen na raka: raka-pu wakatu subu (76.10, zie bij ba, 

 § 272) ; na-raka-ra uma-na (74.52, zie bij di § 272). Ook wel eens di (di 

 adè) bij eene plaatsbepaling na eene subst., bijv. doü saniki-niki kampo, de 

 lieden uit alle kampong's (49.12). Ook kan di verzwegen worden in eenen 

 zin als: iha ba nggdhi (voor di iha, enz.), taho-pu iha ba rawi, het is beter 

 te gronde te gaan door de daad, dan door het woord (106.12. v. o.). 

 Sommige bepalingen van den tijd, waarin iets geschiedt, als de namen der 

 dagen, de waktu's, kunnen zoowel met als zonder di staan; andere nemen 

 nooit di aan, zie bij § 264; nooit wordt di gebezigd indien eene tijdsbepaling 

 als eene afzonderlijke zinsnede vooropstaat, vgl. § 246. Ook kai wordt 

 soms verzwegen na landa, verkoopen: taho-pu lao-mu landa nahu ake sa-mpuru 

 kombi duwa mpuru kombi, gij moest mij maar voor tien of Iwintig (rijks- 

 daalders) verkoopen (40.2 — 5). Dikwijls wordt in het Bim. ook een verbaal 

 subst. alleen gebezigd (vgl. § 248 en 249) of wel een deelwoord (vgl. § 

 249) waar wij een voorzetsel zouden gebruiken. 



