430 BIMANEESCBE SPRAAKKUNST. 



geheel verward is" (zoodat het gedijen van hetgeen zij te doen hebben geheel 

 en al mislukt, 104.25 — 26); ndadi mpara tada-na daa wdra-na madja-mu, »er 

 ontstaat het zichtbaar worden" (zoodat zichtbaar wordt), dat gij geen schaamte 

 hebt (105.41). 



Ampo-sa, immers, zie ampo, § 264. 



Ba, ba supu en anta-na ba, om uit te drukken de voegwoorden » omdat, 

 dewijl", enz., zie § 272, § 276 en de Aanm. na § 273. 

 § 285. Om eene vergelijking uit te drukken, dienen : une, bune, une santika of bune 

 santika, als, gelijk, waarvan bune santika in de gewone taal het gebruikelijkste 

 is ; in gedichten treft men ook wel eens maune aan. Voorb. na-waü-ra kakila 

 bune saninu weki-na djdra ede, het lichaam van het paard glom als een spiegel 

 (52.41) ; labo na-waü-ra lelo bune santika dia, en daarbij was (de saroeng) 

 vol gaten als een net (61.6 — 5. v. o.); na-lampa di sori, na-ndadi-ra bune 

 santika möti. gingen zij door eene rivier, (danï werd deze als eene zee 

 (78.10 — 11); na-waü-ra mawu une doü raa-manono tuwa, hij is dronken als 

 iemand, die palmwijn gedronken heeft (99.35); sarumbu-na na-leli-ra une UU, 

 hunne lichamen smelten als was (87.23). 



Als een woord, dat eene uitgebreidheid, hoeveelheid, enz. logisch het 

 praedicaat is, dan neemt het steeds den vorm van een subst. aan, terwijl 

 une, enz. met het volgende subst. vormelijk als praedicaat optreedt: bune 

 santika nae tjanggi nae-na sabuwa-buwa, «(terwijl) de grootte van elk is als 

 de grootte van een kopje (terwijl elk zoo groot is als een kopje, 52.17); 

 bune santika sarae mbóto manusiya, de menschen waren zoo talrijk als het 

 zand (77.54 en 55); une ntdra èse langi mböto-na lantera, de lantarens zijn 

 zoo talrijk als de sterren aan den hemel (91.56); une liro ro wura pdhu-na, 

 zij zien er uit als zon en maan (ibid. reg. 57). In deze zinnen wordt une 

 met volgend subst. behandeld als eene adverbiale bepaling volgens § 246. 

 Valt de nadruk op het woord, dat bij ons praedicaat is, dan wordt het 

 vooropgeplaatst : wdra sa-ndupa ndru-na, nae-na bune santika wangga, zij waren 

 één vadem lang en zoo groot (in omvang) als eene dij (62.51). Eene 

 constructie als nae-na bune santika wangga is letterlijk op te vatten als: 

 (wat betreft) de grootte ervan, zij is als (die van) eene dij, vgl. § 250 en 

 zie beneden. Van deze constructie wordt ook bij andere woorden gebruik 

 gemaakt om er den nadruk op te leggen, bijv. pdhu-na une santika mabura 

 dolu djanga, iyu-na une santika mubu lere mintji, het ziet er uit als het wit 

 van een ei, het riekt als duf lere- (soort katjang) meel (10.22) ; nahu ku-hengge-ku, 

 pana weki-ku bune santika aft, ik heb de koorts, mijn lichaam is heet als vuur 

 (52.7) ; leli ro lelo-na na-waü-ra une mbohi katiri, het is opgelost (tot eene brij 

 geworden) geheel en al (zie beneden) als inmaaksel van katiri-visch (100.32). 



Noodzakelijk is het gebruik van het verbale subst., waar het woord geen 

 uitgebreidheid, enz. beteekent, echter niet (vgl. de voorbeelden in den aanvang 

 van deze §), alleen wordt er nog meer nadruk op het woord gelegd. 



