BIMANEESCHK SPRAAKKUNST . 435 



omtijds heeft une, enz. den vorm van een perfectum, in de gewone taal 

 echter steeds zonder voorgevoegd verkort voornw. (daarentegen op 100.32 

 met na), in dat geval laat het zich vertalen door «geheel en al als" (vgl. 

 Kern., de Fidjitaal, enz., pag. 11). 



Men bezigt une, enz. ook gelijk ons »als" in den zin van «bijvoorbeeld, 

 namelijk": (laat er niets zijn) ndai malapa-na oi bune santika nana hadju ro 

 afu, wat het water (van het lichaam) afhoudt, als bijvoorbeeld plantenlijm 

 of kalk (11.6); ro na-nlau eli-ra manlau eli, bune santika genda ro nö, enz., 

 en wat geluid had, gaf geluid, als trommels en gong's, enz. (77.13—14). 



Nog komt une, enz. voor in den zin van «alsof" en wordt dan steeds 

 door een deelwoord gevolgd. Voorb. na-lampa-ra mungkur bune santika marama 

 pdhu-na, de draagstoel ging voort alsof hij kroop (78.7 en 8); pili tula 

 maune santika mamoü isi mada, hoofdpijn alsof de oogappels uitvallen (4.30); 

 ro dèse kaleya-na bune santika maneè raka langi, en de hoogte van de vlam 

 was, alsof zij den hemel wilde bereiken (70.19); lino une bou raa-garu, glad 

 alsof zij pas geglansd zijn (106.14); Puliri Mayang-Mangure bune santika 

 ra-ndawi-ndawi-n mpa nae-na, di ade masanai-nai lai nae-na, het groot worden 

 van de Prinses M. M. was » alsof men haar telkens gemaakt had" (alsof zij 

 eene pop was, die telkens weder op nieuw vervaardigd werd), eiken dag 

 verschilde zij in grootte (67.26 — 27). Wanneer het verbale woord na «me, 

 enz. intransitief is en een anderen agens heeft dan het hoofdwerkwoord, 

 vormt het met den agens eene beziltelijke samenstelling (zie het eerste en 

 tweede voorbeeld). Is het werkwoord in dit geval transitief, dan worden 

 de passieve vormen gebezigd. Woorden als nae, enz. moeten in den hoofdzin 

 wederom steeds in substantief-vorm optreden. 



Ten slotte wordt une santika of bune santika, evenals het Mal. saperti voor 



een vooropgeplaatst subst. of voornw. gebezigd en kan dan weergegeven 



» worden door »wat betreft". Une of bune alleen is mij op deze wijze nooit 



voorgekomen : une santika kalea ede ta-bonto-ku kat malanla, wat den klapperdop 



betreft, gij moet (hem) met wit goed bedekken (den klapperdop moet gij met 



wit goed bedekken (3.27) ; bune santika parakdra raa-ringa-mu , wati 



ba supu tjaü ra nee angi-na labo doü siwe ede, wat betreft de zaak welke 



gij gehoord hebt zij was (geschiedde) niet, dewijl zij die vrouw 



beminden (61.7); ai ake nggömi-ra ndai maparenta rasa ake, bune santika 

 nahu, laho mpara lösa-ku, thans zult gij het land besturen, wat mij betreft, 

 het beste is, dat ik het land verlaat (55.28) ; bune santika doü dri mai, 

 na-mai raho, enz., wat dien man buiten betreft, hij komt vragen, enz. (45.8); 

 na-ngowa di guru-na: maune santika raa la Kio na-balu mantjewi-ku, zij 

 berichtten aan hunnen leermeester : wat het bloed van K. betreft, dit is zeer 

 geurig (3.6). 



Somtijds wordt ook wel une (bune) nlika voor une (bune) santika gebezigd 

 (bijv. 14.11. v. o.). Maune santika op 3.6 is zoo te verklaren, dat une santika 



VEBH. BAT. GEN. XVLIII 28 



