454 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



met het volgende subst. als één geheel wordt beschouwd, in de beteekenis 

 van: dat, wat is als; dat, wat betreft, enz. en behandeld is naar analogie 

 van de in § 106 besproken vormen. 



Ambi-ambi, ook wel ambi-na, als, alsof (wel het Mal. imbas met omzetting 

 der klinkers, vgl. imba): (doü) maljaü hdri-hari kabalo ambi-ambi doü masowa, 

 (iemand), die er van houdt te lachen en gekheid te maken als een idioot 

 (90.9); sangge-sangge sara nggdhi-mu maambi-ambi kabalo, zoo dikwijls als 

 gij spreekt, »het is, als scherts" (is het alsof gij schertst, 86.24). Maambi-ambi 

 kabalo staat hier eigenlijk voor ambi-ambi makabalo, vgl. het volgende voorbeeld, 

 waaruit te zien is, dat in de beteekenis van »alsof" ook een deelwoord volgt, 

 evenals na une. Ook wordt het wel met une verbonden: at-na hdri kabalo 

 kai-mu ambi-ambi une daa maimbi, lach en scherts er niet bij, alsof gij niet 

 gelooft (92.3). Ambi-na wordt door een finiet werkwoord gevolgd, (bijv. 86.31). 



»Dan" bij den comparatief wordt uitgedrukt door di (vgl. § 272) of door 

 labo (vgl. § 273). Na sommige woorden als nljewi, meer; kura, minder, 

 wordt het niet uitgedrukt. 

 § 284. Aan het hoofd van tijdelijke nevenzinnen staan : 



Di ai, ook wel ai of di ai wakalu of wakalu, op hel tijdstip dat, wanneer, 

 toen: pcya di ai wakalu kalei ba ila ede, lamada makau-na, enz., wanneer 

 gij onderricht zult geven, zal ik bevelen, enz. (72.23); la-balja weya-ku 

 sahada ai watja-la, enz., gij reciteert de geloofsbelijdenis, wanneer gij waschl, 

 enz. (5.9); wali-pu lowa-na köne lampa di ai wakalu lao-na, zij konden nog 

 niet eens loopen, toen zij weggingen (76.28); di ai sapa-la nanga, na-sera 

 sai-ra, toen wij de rivier overstaken, verrichtte hij in het voorbijgaan zijne 

 behoeften (56.5); mandinga labo wakalu nggdna-na, na-kaleya kabusu-na, en 

 daarbij schitterde de kruin van zijn hoofd, toen zij (hem) baarde (62.22). 

 Dewijl zulk eene uitdrukking met di ai, enz. in het Bim. eigenlijk eene adverbiale 

 bepaling van tijd is, kan zij zoowel voor als achter het hoofdwerkwoord 

 komen te staan. Vgl. voorts § 264. 



Ede-ra, vgl. § 126. 



Mka, vgl. § 264. 



Sandede ntoi-(na), zoo lang als, vgl. § 206. 



Sanlawi (ook wel ntawi), zoo lang als, terwijl; sanlawi wali-pu deni-n, 

 zoolang als (of: terwijl) hij nog niet nabij is (38.26); vgl. Daj. tahi, lang 

 van lijd, kalaht, zoo lang als. Vgl. ook hel Bim. ntoi. 



Sangge-sangge steeds door sara gevolgd (sa of si zijn hier niet gebruikelijk) 

 alsmede door een verbaal subst., »zoo dikwijls als; sangge-sangge sara sodi 



ba wei-na nljambe kat ba rahi-n, enz., zoo dikwijls als de vrouw vroeg 



antwoordde de man, enz. (24.6) ; nggdlïi ba nggömi, sangge-sangge 



sara sodi ba nahu, enz., gij zeidet, zoo dikwijls als ik (er naar) vroeg (24.34) ; 

 sangge-sangge sara nunlu hdri lambahi, zoo dikwijls als (hij) verhaalt, lacht 

 en schertst hij (96.50). 



