436 BIMANEESCHR SPRAAKKUNST. 



Sa, enz. komt in dat geval na de bepalingen van het subst. te staan, vgl. 

 § 270 en zie ook het voorbeeld beneden onder ridi. 



Nira is eveneens te vertalen door » indien", het wordt steeds gevolgd door 

 een verbaal subst. en is dus eigenlijk praedicaat: nira panta-mu bente, ngdri 

 waü-pu dana, als gij een benleng opricht, graaf (dan) eerst de aarde uit 

 (12.12. v. o.); watt mpa bune kai-na nira haa angi-na rawi, (dan) is er geen 

 kwaad bij, «indien de werken (krijgsdaden) elkander bijten" (indien men 

 handgemeen wordt, ibid. reg. 9. Nira-pu, zie boven, § 281. 



Ridi is in beteekenis gelijk nggara en krijgt eveneens een finiet werkwoord 

 met sa achter zich. In de teksten komt het alleen voor op 10.53 : ridi ana 

 malösa sama labo raa sara, indien het een kind is, dat tegelijk met het bloed 

 te voorschijn komt. 



Rune ai-du, wanneer, als, vgl. § 264. 



Sara-sa, sara-si, ook sara-lji met volgend verbaal subst. «indien al niet": 

 sara-sa puli-la labo bonggu ba doü bae-la, indien gij al niet sneuvelt, zult 

 gij toch door den vijand overwonnen worden (14.5). Het woord is waarschijnlijk 

 oorspronkelijk het Mal. salah (vgl. Bim. nljdra en sara, de d kan, doordat 

 de klemtoon bij de uitspraak meermalen op de tweede lettergreep viel, vgl. 

 § 269 lot a geworden zijn, zoodal de eigenlijke beteekenis is: «mist het". 



Sura, mits. Over de constructie van het werkwoord na sura, zie § 258. 

 Het kan ook voorkomen in den zin van «al is het maar": taho mpara 

 la-nöno waü kahawa, sura sa-ljanggi loi, drink eerst koffie, al is het maar 

 één klein kopje (47.54); alsmede in de beteekenis van «maar" ede-ra döho 

 sura kidi mpa, zit niet, maar sta (25.6 — 7). 



Pai-sa of pai-pai-sa, verondersteld dat, als: pai-pai-sa mabu gölo-na 



na-patu neè lao daro ro simi rero-na, gesteld dat zijn houwer gevallen ware 



dan zou het natuurlijk zijn, dat hij overal (in den vijver) rond voelde 



en ronddook (55.32) ; pai-sa mu-nunlu kai, pehe-ra kau-ku lao ngupa, als gij 

 (dit) verteld hadt, dan was het mogelijk geweest, dat ik bevel had gegeven 

 om te gaan zoeken (68.26) ; pai-sa ku-bae kai-ku ade nljóki mandake, ku-sambeya, 

 als ik deze kwellingen geweien had, dan had ik gebeden (85.3). In gedichten 

 komt pai ook zonder sa voor: pai ku-djdra, gesteld, dat ik een paard ware 

 (108.10); pai-pai na-ringa-ku ba sa-mena-na binala, gesteld, dat de dieren het 

 zouden hooren (84.11. v. o.). Na een werkwoord in het imperf., voorafgegaan 

 door pai-sa, enz., wordt in de teksten óf geen nadrukswijzer óf ku gebruikt, 

 waarschijnlijk wordt dus hier de conjunctief gebezigd, met zekerheid kan 

 ik dit evenwel niet zeggen, dewijl mij nooit een intransitief werkwoord met 

 ku is voorgekomen. Evenwel wordt somtijds, allhans in gedichten, de 

 nadrukswijzer sa, in plaats van na pai, na hel werkwoord geplaatst, bijv. 

 pai na-ngawa-sa la Hïdo, gesteld dat H. zou willen (95.20. v. o.) ; welke 

 constructie overeenkomt met die na nggara. en waarbij dus het werkwoord 

 in den indicatief slaat. 



