BIMANEESCHE SPRAAKKUNST 457 



§ 286. Aan het hoofd van concessieve bijzinnen staat köne of köne pöda mpowa, 

 vgl. § 265. 



Aan het hoofd van doelaanwijzende zinnen staan: 



Wdra-ka (-ku, kada, enz.), vgl. § 95. 



Möda-ka (-ku of een der andere onder § 255 genoemde nadrukswijzers) 

 gevolgd door een verhaal subst. Voorb. (hij zocht een middel om vorst A. a. 

 te dooden), möda-ku lowa-na kawei ra-wei sangadji Ana-ana, opdat hij diens 

 vrouw kon huwen (46.4) ; (dagelijks bereed de opperpriester het paard), 

 möda kada èda mena ba doü dj'ara kali mataho wekt, opdat de menschen 

 allen zijn mooi paard zagen (55.9); möda kimpidi> bijv. 102.56, enz. Als 

 ontkenning wordt ai-na gebezigd, vgl. § 257. Letterlijk kan möda-ka, enz. 

 niet anders beteekenen dan » opdat gemakkelijk zij, opdat doenbaar zij". 

 «Opdat" kan ook uitgedrukt worden door het bezigen van de nadrukswijzers 

 ka, ku, enz. na de finiete vormen van het werkwoord, vgl. § 255. 

 § 287. De voornaamste tusschenwerpsels zijn: ai, e, hai of he bij den vocatief; 

 wadjo = Md\. ayo; to ter versterking na iyo gebezigd (bijv. 41.6) ; ida (55.25); 

 ook wel ado (98.12) = Mal. aduh-, pala-ni, helaas, vgl. § 265; kodo-e, idem; 

 toba-loba, verdoemd (van het Arb. lobat); wad ja ro samba-na, idem; enz. 



Verder moeten hiertoe gerekend worden de geluiden, waarmede men dieren 

 roept, wegjaagt, aandrijft, enz., alsmede verschillende woorden, waarmede 

 een of ander natuurgeluid nagebootst wordt. Omtrent deze laatste woorden 

 is evenwel op te merken, dat de Bimanees ze zelden als tusschenwerpsel 

 bezigt, maar meestal met het prefix ka samengesteld als adverbium bij het 

 werkwoord voegt. 



