st tto 
en getrapt, tot hij losprong. Daarop traden ze binnen, met den sabel vooruit, en 
schreeuwden: volg ons, verleider, als je je leven lief hebt; laat-je denk en volg 
ons onmiddellijk. 
Raden Kamandaka bevond zich nog in bed en zag geene kans om zich uit 
de voeten te maken. 
De vrouwelijke bedienden hieven een algemeen geschreeuw aan en de kadji- 
neman’s deden niets dan roepen en gillen: dief! dief! 
„Door dat rumoer werd ook de wacht in het paleis opgeschrikt. De schoon- 
zoons van den vorst en alle poenggawa’s werden wakker op het geschreeuw van: 
houd-den-dief. Haastig vlogen ze naar buiten en hunne volgelingen wedijverden 
om de eerste te zijn. Kadjineman’s en pradjoerit's liepen tegen elkaaraan. Die 
zoo pas uit den slaap waren opgestaan, wisten niet, wat er aan de hand was, en 
stoven naar alle kanten heen (°); men wist niet, waarheen men te gaan had, en 
verstrooide zich oostwaarts, westwaarts, naar alle kanten. Op dat vreeselijk geraas 
kwam ook het volk buiten in opstand en drong de poeri binnen. De geheele 
pantjaniti flikkerde weldra van de obor’s; overal rammelde het van wapens en de 
gewapende wacht was weldra genaderd tot de kapoetren. 
Maar laten we spreken over den schaker. 
Van zijne slaapplaats opgestaan, viel hij op het viertal wachters aan, die 
uiteen stoven, nadat ze verwond waren. 
De Raden was reeds buiten het gebouw. 
Daarna kwamen er vele troepen om het gebouw te belegeren en omgaven 
de kapoetren. De princes bleef bestendig binnenshuis bij hare vrouwelijke be- 
dienden en zat, verslagen, ter neder, met ’toog op haar Kamandaka. Als hij den 
dood mocht vinden, dan zou ze met hem sterven: dát was ondenkbaar, achter: te 
blijven zonder hem! 
Kamandaka was van alle kanten in het nauw gebracht, ingesloten zoowel 
‚door de pradjoerit’s als door de poenggawa's en de schoonzoons van den Vorst; 
vier onkwetsbaren waren de aanvoerders van de troepen. De namen dier helden 
zijn: Ki-Dipati Wiranata van Tjoekang-akar, de oudste; de daaropvolgende in 
ouderdom Djigjajoeda, Dipati van Bongas; de derde was Mertanegara, Dipati van 
_ Bondjok, en de vierde de Adipati groote Rösi, Endrapati. De gelederen stonden in 
een kring achter elkander om het gebouw heen. Het opperhoofd Sindoesari com- 
mandeerde zijne manschappen: mannen, weest onversaagd; laten we met spoed een 
aanval doen; onder een hagelbui van kogels zal Kamandaka wel niet ontsnappen. 
Maar juist had de godheid er voor gezorgd, dat zijn lichaam gelijk was aan 
een schotel van fijn porselein (?), zoodat, wanneer zij naar hem staken, de wapenen 

(1) Het handschrift geeft: paling bresasal. 
Bresasat beteekent niets; men leze: pating braresat en men krijgt, zooals het doerma-metrum vereischt, 
eveneens 5 lettergrepen. Volgens Mas Santaprawira is pating bresasat, zoowel in Tegal als in Banjoemas, 
gebruikelijk. 
2) Pandjang poetra. 

