NATURAES E SOCIAES 



177 



óculos urentes, qui solo' aspectu inftciunt alios, cl maxime 

 pucros: Sed hoc non esset nisi virtus animae posset mate- 

 riam corporalem immutare. Ergo homo per virtutem suae 

 animae potest materiam corporalem immutare. 



«... Ad secundam dicendum, quod fascinationis cau- 

 sam assignavit Avie. ex hoc, quod matéria corporalis nata 

 est obedire spirituali substantiae magis, quam contrariis 

 agentibus in natura. Et ideo quando anima fuerit fortis in 

 sua imaginatione, corporalis matéria immutatur secundum 

 eam : Et hanc dicit esse causam oculi fascinantis. Sed sup. 

 ostentum est (I quaest. 1 10, art. 2) quod matéria corpora- 

 lis non obedit substantiae spirituali ad nutum, nisi soli 

 Creatori. 



«Et ideo melius dicendum est, quod ex forti imaginationa 

 animae immutantur spiritus corpori conjuncti: Quae quidem 

 immutatio spirituum maxime fit in oculis, ad quos subtiliores 

 spiritus perveniunt. Oculi autem inticiunt aerem continuum 

 usque ad determinatum spatium: Per quem modum specu- 

 la, si fu^rint nova, et pura contrahunt quamdam impurita- 

 tem ex aspectu mulieris menstruatae, ut Arist. dicit in lib. 

 de som. et vig. (seu liber de insomniis, qui Mi annectitur, 

 cap. 2. tom. 2). Sic igitur cum aliqua anima fuerit vehe- 

 menter commota ad malitiam, sicut maxime ih vetulis con- 

 tingit, efficitur secundum modum praedictum aspectus ejus 

 venenosus, et noxius, maxime pueris, qui habent corpus te- 

 nerum, et de facili receptivum impressionis. Possibile est 

 etiam, quod ex Dei permimissione, vel etiam ex aliquo pacto 

 oceulto cooperetur ad hoc malignitas daemonum, cum qui- 

 bus vetulae sortilegae aliquod foedus habent (*). 



Os nossos velhos médicos dissertam gravemente sobre 

 o quebranto. 



Zacuto Lusitano discute os seguintes pontos: i.° se ha 



( d ) S. Thomae Aquinatis Summa totius theologiae 1 part. Ques- 

 tio cxvn art. 111. 



