12 



en vooral sedert in de laatste jaren onze 

 eigen geleerden, in het hart van dit eiland, 

 de rijke taal en schoone litteratuur der Javanen 

 tot het voorwerp hunner onvermoeide studiën 

 hebben gekozen. Sedert dien tijd hebben 

 mannen van erkende verdiensten in Europa 

 haar eene plaats in de wetenschappelijke we- 

 reld aangewezen, die zij reeds zoo lang verdiende. 



Voor het Boegineesck en Macassaarsch heb- 

 ben wij uit de nalatenschap van D r . W. G. H. 

 toe Water eene rijke bron te verwachten, die 

 thans door den heer Vetter te Macasser zelf verder 

 wordt bewerkt, en waarnaar wij verlangend uitzien. 



Maar er blijven nog zoo oneindig veel talen 

 en tongvallen over, die, over grootere of 

 kleinere gedeelten van den Archipel verspreid, 

 overwaardig zijn gekend te worden, maar die nog 

 altoos met eenen digten sluijer bedekt zijn. 

 Immers het is de groote taak onzer eeuw, 

 alle, ook de geringste schakeringen van de 

 uitdrukking en het karakter der geheele mensch- 

 heid, in taal en leven te onderzoeken en 

 te ontvouwen, ten einde alzoo in de veelheid 

 de eenheid, en in de schijnbare eenheid de 

 onopgemerkte verscheidenheid te leeren kennen. 

 De talen en fongvalleu van ieder volk en 

 eiken volksstam verdienen dus onze opmerking, 

 en zij verdienen die te meer, als zij een eigen 

 letterschrift en eene eigen litteratuur bezitten. 

 Tot deze laatsten behooren vooral, behalve 

 het hierboven genoemde Maleisch, Javaansch, 

 Boegineesck en Macassaarsch, de talen van 

 Sumatra, het Redjangsch , het Battaksch en 

 het Lampongsch. Bij Marsden history of Su- 

 matra, bij Raffies en Grawfurd vindt men de 

 eigenaardige karakterteekenen dier talen opge- 



