» Naar beneden en onmiddellijk op de kolen is daarentegen de mergel rijker aan klei, en 

 » verandert hij in ecncn blaauwachtigen harden zand-steen, die dikwijls eene dikte van 

 » 5 — 8 Rijnl. duimen heeft/' 



)) Deze klei-houdcnde mergel wisselt met de bruin-kolen geregeld af, en zal de ontgin- 

 )> ning zeer bezwaren, wanneer niet dieper de kolen-lagen dikker, en de mergel-lagen dun- 

 » ner worden." 



» Van de kolen-lagen, die ik heb laten doorgraven, hadden de twee bovenste elk eene 

 )) dikte van ongeveer 6 voeten." 



» De Javanen, die reeds vroeger bij het graven tegenwoordig waren geweest, zeiden mij , 

 » dat men 4 — 5 voeten had gegraven, zonder aan het einde der lagen te komen." 



» Verder naar het oosten, naauwelijks op één paal afstands, verheft zich een berg, waar- 

 » van de eerste keten uit jongeren grof-kalk bestaat." 



» Over de technische bruikbaarheid der kolen van Mar os kan ik niet o rdeelen. Daar 

 » kort geleden eene genoegzame hoeveelheid er van naar Java is gezonden, om een onder- 

 )) zoek deswege op een groote schaal in te stellen, zal deze gewigtige vraag daar gemakke- 

 » lijk beantwoord kunnen worden. Zooveel echter heb ik hier vernomen, dat de smeden 

 » de kolen voor hunnen kleinen arbeid zeer geschikt vonden." 



» De plaats, waar de kolen gevonden worden, is zoo gunstig voor het vervoer gelegen, als 

 » misschien eenige andere in den geheelen archipel." 



)> Zij ligt aan de rivier, die tot aan de mijnen toe met praauwen kan worden bevaren. 

 » De afstand van de zee is 18 palen, en in l / 2 of 1 dag, naarmate winden stroom al of niet 

 » gunstig zijn, kan men Makasser bereiken." 



» Deze omstandigheid alleen maakt het reeds wenschelijk, om door boring te onderzoeken, 

 » hoe magtig de kolen-lagen van DIaros zijn, en of ze op eene meerdere diepte ook van 

 » betere hoedanigheid worden." 



» Het vroeger onderzoek op het stoomschip de Hekla heeft zeer ongunstige resultaten opge- 

 )> leverd. Het is echter nog de vraag, of er destijds niet te veel zwartachtige of blaauwachtige 

 )> klei-houdende stukken met de massa vermengd waren." 



» Dit is eene tweede reden, die voor een borings-onderzoek pleit." 



» Dieper, (en men kan dit bijna zonder aanvoering van bewijs aannemen,) zullen de ko- 

 )) len echter nog van dezelfde formatie en hoedanigheid zijn, als de bovengemelde." 



» Het is echter mogelijk, dat: 

 » 1. dieper de afwisselende onreine mergel-lagen dunner of zeldzamer, of misschien beide 



worden ; 

 » 2. de kolen zelve digter en specifiek zwaarder worden en alzoo bruikbaarder." 



» Een borings-onderzoek eindelijk kan alleen leeren of de laag in het algemeen zoo mag- 

 » tig is, dat zij eene bearbeiding in het groot zou beloonen, en of er niet op eene meerdere 

 » diepte kolen zijn, die, zoo al niet voor groote zeereizen, daa toch voor de kustvaart van 

 » een te Makasser gestationeerd stoomschip bruikbaar genoeg zijn." 



Makasser , den 21 Junij 1847. 

 (w. g.) H. Zollinger, 



