12 



Makassaarsch ,) de kleeding en de wijze van huizen te bouwen gemeen hebben. In weerwil hier- 

 van geloof ik , dat ze in den grond niet behooren tot hetzelfde volk; daar dit vermoeden 

 alleen berust op de taal en het karakter. En, ofschoon de taal bijna dezelfde is, zijn 

 er toch woorden in voor de meest dagelijksche zaken, waarvan de oorsprong in geheel 

 andere talen ligt. Zoo beteeken t ere op Saleijer : water, op Biakasser: djine; — paLnwijn daar: 

 toeakh , in het Makassaarsch: hallo, enz. 



De Makassaren zien overigens met verachting op de Saleijerezen neder, zeker omdat deze zich 

 vrijwillig als koelies laten gebruiken, en om meer andere redenen. 



De Zeeroovers verontrusten dikwijls het land, — nu eens van uit den noord- oostelijkcn hoek, 

 waar zij op de praauwen loeren, die de straat van Saleijer doorzeilen, —dan eens van de kleine 

 eilanden ten zuiden van Saleijer. Somtijds doen zij landingen, overvallen de dorpen, plun- 

 deren ze en rooven de menschen weg; — zelfs achter het zoogenaamde Yarkens-Eiland, dat is: on- 

 middellijk in de nabijheid van de hoofdplaats, houden zij zich op. De riffen ten westen van 

 het genoemde eiland bieden hun een veilig toevlugfsoord aan. 



De hoofdplaats zelve ligt aan het strand. Een goed havenhoofd van hout maakt het landen 

 zeer gemakkelijk. Naast het huis van den gezaghebber ligt liet fort, indien eene vestiging 

 zoo kan genoemd worden, waarin de uit IS man bestaande bezetting zich naauwelijks tusschen 

 de ellendige bamboezen-hutten en wallen kan bewegen. En toch schijnt het tegen den aan- 

 val van eenen inlandschen vijand bestand te zijn. 



Ten. zuiden van het fort ligt de kampong Boea Boea, — ten noorden de kampong Bangalian. 



Met opzigt tot het klimaat verdient het opmerking, dat Saleijer juist op de grenzen der 

 twee groote afdeelingen van den archipel ligt, waar wel de moessons in dezelfde , echter de 

 jaargetijden in omgekeerde rangorde zijn. — Het onderscheid beslaat echter op Saleijer, in weer- 

 wil dat het op de grensscheiding ligt, eigenlijk niet, maar houdt men het er toch voor, dat 

 het daar in de oost-moesson meer regent, dan in de west-moesson, waardoor dus het eiland reeds 

 tot de oostelijke afdeeling van den Archipel zou behooren. Zeker is het, dat de jaargetij- 

 den niet volkomen in een droog- en een nat-getijde kunnen worden verdeeld , zoodat 

 de regen zich , — behoudens de voormelde wijzigingen, — bijna gelijkmatig in de beide moes- 

 sons verdeelt. 



Aan de kusten moet het land zeer ongezond zijn, vooral in de nabijheid der hoofdplaats. — 

 Het geheele jaar door en vooral in de oost-moesson heersenen er koortsen, waardoor èn 

 vreemden èn tijdelijke ingezetenen worden aangetast. 



Op den avond van den Sden Julij vertrok ik weder naar boord. 



§ S. Barie, — Goenoeng Apie, — en aankomst te Bima. 



Wij verlieten vroeg in den morgen van den 6den Julij de ankerplaats van Saleijer. Wij 

 hadden veel met windstilte en Z. O. winden te kampen. Den 8sten kregen wij den Goenoeng 

 Apie in het gezigt, enden lOden het eiland Floris met zijne talrijke, statige en tamelijk hooge 

 pieken. 



Lang hielden wij ze in het gezigt, zonder ze te kunnen bereiken Eerst in den namiddngvan 



