13 



den 12deii wierpen wij het anker in de baai van Barie. Er lag- een kruispraauw, voor de 

 bemanning van welke de Kameleon geld en levensbehoeften aanbragt. Wij bleven sleehts een' 

 dag over, zoodat er aan ui [gebreide navorschingen of aan een' togt naar de binnenlanden 

 niet viel te denken. 



Wat mij aanleiding gaf, om mij uitvoeriger over Saleijer uitgelaten, geldt ook voor Barie. — 

 Daarbij komt, dat dit eiland in onmiddellijke betrekking met Bima staat, en daardoor ook 

 mijne opmerkzaamheid verdient, en nog meer, omdat ik in vroegere correspondenlien daar- 

 van gewaagd heb, en niet aJlen, die Barie hebben gezien, zich met mijne gevoelens kunnen 

 vereenigen. 



Daarom, en ook omdat het Gouvernement belang bij de zaak heeft, veroorloof ik mij het 

 eenigzins omstandiger te behandelen. 



De Sultans van Bima gaven reeds in oude tijden voor, souvereinen te zijn, niet alleen van 

 het westelijk gedeelte van Floris , — onder den naam van Mangareij bekend, — maar zelfs van 

 alle eilanden in de straten van Mangareij en Sapie, ja zelfs ook van het Sandelhout - Eiland, 

 Poeloe Soemba. 



Met betrekking tot Mangareij rijst de vraag, of de Sultan op het geheele eiland, dan wel 

 alleen op de noordelijke en westelijke kuststreken aanspraak maakt. 



Ik moet het eerste aannemen, eensdeels om de gezegden van den Sultan en zijne rijksgroo- 

 ter , anderdeels omdat de Sultan werkelijk aan de vorsten van Tallo (zoo wordt het woord 

 geschreven in de officiële correspondentie tusschen den Gouverneur van Celebes en den Sultan 

 van Bima,) bevelen heeft gegeven, dat menschen uit de binnenlanden zich op Barie moesten 

 vestigen. — Anders wordt zeker de verhouding, wanneer men vraagt, of deze souvereiniteit in- 

 derdaad eene erkende is. — De correspondentie hierover werd alleen met den Sultan van 

 Bima gevoerd, . — dus alleen maar van éénen kant, — en niet ook met den radja van Tallo, den 

 anderen belanghebbende, die nog niet onmiddellijk met Europeanen in verband heeft gestaan 

 en in de binnenlanden van Kotta Batoe huist. Alle berigten luiden echter, dat hij van de 

 souvereiniteit van Bima niets wil weten. 



Ook de oudste voorbande zijnde rapporten uit de tijden der Compagnie getuigen in dezen 

 geest. 



Ik zag te Bima in het Archief eene memorie, nagelaten door den resident van Bima, Burg< 

 graaf, van het jaar 1759, luidende : 



» Bima — wordende door de straet Sapij van d' Mangarij , of 't land van Florus gescheij den, 

 » waarop d'Bimaneese in voorlijden eenig land hebbe bezeten, 'tgeen haar door de Makassa- 

 » ren van tijd tot tijd is afhandig gemaakt, en waardoor het Bimaa's hof, omtrent het voor- 

 » nemen om hetzelve te herwinnen, somtijds wel veel van opgeeft, en zijl: ook al een keer a 

 » twee daarvan een proef genomen hebben, dog altijd met de kous op 't hoofd wêêr terug zijn 

 » gekeerd, zoo is echter niet te geloven, dat zij daar zoo ligt meer een vaste voet zullen 

 » krijgen," enz. 



Vroeger hebben dus de Bimanezen zelfs de kustbezittingen verloren. Toen de Makassa- 

 ren die verlaten hadden, namen zij ze op nieuw in bezit. Dit bepaalde zich echter alleen 



