9 



dienst ; die in een Rijk of door den vorst beleden werd, op de munten werden uitgedrukt. 

 Bij de vestiging van den Islam op Java werden die Symbolen verboden, en toch wilde men 

 eenige figuur op de munten behouden. Toen veranderde men het oorspronkelijk Symbool 

 zoodanig, dat de Kumhha en Lotus, ofschoon ze niet geheel werden uitgewischt, toch niet 

 meer konden herkend worden. Overigens is de stempeling dier munten gelijk aan die der 

 gewone munten in Siam, — 



De Catalogus der heelden van ons Archeologisch Kabinet is nu, voor zoo ver dit mogelijk was, 

 voltooid. Al de beelden, die wij bezitten, zijn door den heer Friederich beschreven, soms met 

 volkomen zekerheid, soms bij benadering en waarschijnlijke gissing. Er zijn eenige exemplaren 

 onder, die ook niet anders dan gissing toelaten, dewijl ze in zulk een' geschonden toestand 

 verkeeren, dat de wetenschap geen bepaalde uitspraak kan doen. De teekeningen der beelden 

 zijn door hel Lithographisch bureau der Genie- Directie geleverd en bij den Catalogus gevoegd. - 



Wij maken hier met dankbaarheid gewag van de Lijsten der Oudheden in de verschillende 

 Residentien op Java voorkomende, als: graven, tempels, bouwvallen, beelden, beschreven stee- 

 nen, enz., van welke lijsten wij op ons verzoek een volledig afschrift ontvingen door vriende- 

 lijke tusschenkomst van den heer Algemeenen Secretaris en Lid onzer Directie Mr. G. Visscher. 

 Het behoeft Qoen betoog, dat zoodanige Staat voor de Archéologie van Java groote waarde 

 heeft en in het Archief van ons Genootschap niet gemist mag worden. 



Een allerbelangrijkste mededeeling heb ik u hier nog te doen. Zijne Excellentie, de Minister 

 van Staat Gouverneur-Generaal van deze onze Bezittingen, en Beschermheer van ons Genootschap, 

 is namelijk op het grootsche denkbeeld gekomen om den vermaarden tempel van Borobodor 

 aan den invloed van het klimaat, aan den tand des tijds en aan het Vandalisme der onwe- 

 tenden en baldadigen te betwisten. Daartoe heeft Hoogstdezelve bevolen, dat de gansche tem- 

 pel met al zijne beelden en galerijen geregeld en naar volgorde zal worden afgeteekend en in 

 steendruk gebragt. Als Beschermheer onzer Wetenschappelijke inrigting heeft Hoogstdezelve 

 nogtans gewild, dat ons Genootschap in de eer van dat denkbeeld deelen zou, en als 't ware 

 het orgaan zou zijn waardoor deze zaak zou worden verwezenlijkt en ten uitvoer gelegd ; het 

 Bataviasch Genootschap tevens uitnoodigende om, zoo mogelijk, bij de lithographien een' Be- 

 schrijvenden en Verklarenden tekst te leveren. Dit laatste is een punt van het uiterste ge- 

 wigt voor de wetenschap, maar tevens van oneindig veel bezwaar. Wie zal ons het verwon- 

 derlijk raadsel oplossen, dat de Borobodor den aanschouwer voorstelt? Wie zal de gedach- 

 ten raden ^ die de beitel van den kunstenaar in steen heeft uitgehouwen, en waaraan hij, 

 met oneindig veel genie en onvermoeide vlijt en geduld, vormen trekken en gedaante heeft 

 gegeven? Wie zal de hoofd-idée aangeven, die dit Poëtisch-Mythologisch reuzenwerk van 

 den voet tot aan den top beheerscht, en van steen tot steen, van groep tot groep doorloopt 

 en als 't ware doorleeft? Of stelt iedere groep, iedere figuur een afzonderlijk op zich zelf 

 staand denkbeeld voor, niet van algemeene, maar van meer bepaalde en eigene beteekenis? 

 Of is het gansche kunstgewrocht een product der verbeelding, een spel der fantasie? 



Wij zijn hier in een' doolhof, en den draad van Ariadne hebben we niet. 



2iT DEEL. 18S0. 2 



