20 



welke de menschen loopen of somtijds rijden. Dit is oorzaak, dat de menschen hier aan 

 het dragen niet gewend en dadelijk vermoeid en afgemat zijn, waarbij nog de ondragelijke 

 hitte, het gebrek aan water op den weg, de slechte wegen en de daarop liggende scherpe 

 en gloeij end- warme steenen het hunne bijdragen. Laat men de goederen achter, dan is 

 men zeker, dat zij eerst in den nacht aankomen; daarom besloot ik, hoa vervelend het 

 ook zijn mogt, er altijd bij te blijven. Eene andere omstandigheid, die vele onaange- 

 naamheden veroorzaakt, is, dat de paarden eerst uit het wild opgevangen moeten worden, 

 en dat de menschen daarvoor eerst uit de rijstvelden moeien worden gehaald. Ik verzette 

 mij met alle magt tegen zulke handelingen, en het gelukte mijnen sterkeren wil en mijn 

 persoonlijk optreden gewoonlijk, om de zaak door te drijven. 



Daarentegen zocht ik voor de menschen, die ik noodig had, de zaak zoo gemakkelijk moge- 

 lijk te maken, en dacht ik geheel in den geest van mijne zending te handelen door hun 

 te betalen, wanneer ik het noodig oordeelde. Het is eene oude gewoonte in het land, dat 

 de menschen, wanneer zij in dienst van het Gouvernement werken, niet betaald worden. 

 Ik daarentegen betaalde koelies en paarden, in verhouding tot hunnen goeden wil, den 

 doorgeloopen afstand en de doorgestane vermoeienissen. Zij waren hierover zeer verwonderd, 

 en waagden het dikwijls niet om de aangebodene belooning aan te nemen. Meest altijd was 

 het beste huis van de kampong voor mij in ordegebragt; wanneer ik 's morgens mijn nacht- 

 kwartier verliet, bood ik gewoonlijk den eigenaar der woning een klein geschenk tot aan- 

 denken aan, nu eens in geld, dan weder in mesjes, scharen, naalden, kruid of iets der- 

 gelijks. 



Denzelfden dag, den Wen Augustus, trok ik over het gebergte Wöö Sahe (d. i. » nek van 

 den karbouw"). In het westen daalt het sterk af naar de vlakte van Dompo. Ik liet den 

 Sultan van mijne aankomst kennis geven, waarop 's avonds de brief van den Gouverneur- 

 Generaal met de gebruikelijke plegtigheid afgehaald, gelezen, gesalueerd en teruggebragt werd. 



Onmiddellijk daarop bragt men mij ook bij den Sultan, die mij onder aan de sloep 

 zeer hartelijk ontving. Alles liep hier af als op Bima, met dit onderscheid, dat de Sul- 

 tan mij nog denzelfden avond eene contra-visite bragt. 



Hij is een lang, eenigzins gezet, pokdalig mensch van middelbare jaren. Hij spreekt 

 slechts weinig Maleisch, maar schijnt overigens verstandig en nadenkend te zijn, en meent 

 het met zijn land zeker goed. — Hij gebruikt geen' sterken drank en zeer weinig amfioen, — 

 anderen zeggen: in het geheel niet. Hij zeide mij in zijne toespraak : 



» Het doet mij daarom te meer genoegen, dat gij hier komt, omdat gij dan zelf aan den 

 » Gouverneur-Generaal zult kunnen verhalen, hoe treurig het er bij ons uitziet, en hoe 

 » ongelukkig mijn land door de uitbarsting van den Tambora geworden is. Wij zijn geheel 

 » afhankelijk van het Gouvernement , en als het ons niet wil bijstaan, kan er niets goeds 

 «meer van ons land worden. Wanneer gij dit getrouw overbrengt, zal het Gouvernement 

 )) zich misschien onzer erbarmen." 



Te Dompo slaat een huis (roemah kompanie) genaamd, hetwelk uitsluitend dient om zen- 

 delingen van het Gouvernement te herbergen. Voor mij had men echter een grooter woon- 



