22 



. j 

 een' eeuigiins schuwen schroomvallig mensch, besluurd. Hij kan van 40 — 80 jaren oud 



zijn. Aan hem in persoon gaf ik den aanbevelings-brief af, die hier met 21 geweer-scho- 

 len werd gesalueerd, omdal het rijk geene kanonnen bezit. 



De Radja-Bitjara verzocht mij daarom dringend, dat ik het Gouvernement met de ar- 

 moede en den nood van het land zou bekend maken, en het uit naam van het rijk en 

 in zijnen naam zou verzoeken, om een stuk geschut te schenken; al ware het slechts al- 

 leen, om zulke brieven waardiglijk te kunnen salueren, doch ook om zich te beter tegen 

 de lastige zeeroovers te kunnen verdedigen. 



Den 18den Augustus verliet ik Sang ar, en trok naar Bango in het rijk van Dompo. Ik 

 werd daar opgewacht door een gezantschap van den Sultan, om mij te begroeten, — mij met 

 de gelukkige bestijging van den Tambora geluk te wenschen, — en een feest aan te rigten. 

 Ik bedankte den Sultan zeer, doch weigerde de eerbewij tingen, als V03t-wassching en offer- 

 geschenken, aan te nemen, welke mij werkelijk toegedacht waren. 



De tijding der beklimming verspreidde zich spoedig vergroot door het land, en bezorgde 

 mij den naam van » toewan kramat" (heilige of toovenaar). De menschen dachten dat, wa- 

 re ik geen hooger wezen geweest, de dikwijls beproefde, doch nooit geslaagde beklimming 

 mij nooit gelukt zou zijn. Ik merkte het gezantschap van den Sultan op, dat de eer 

 alleen Toehan allah toekwam, en dat, had Hij mij niet geholpen, ik nooit op den 

 berg ware gekomen. Dit viel zeer in den smaak van het gezantschap. Het feest bepaalde 

 zich tot het slagten en nuttigen van een' karbouw. — Den 16den reisde ik van hier naar Ko- 

 wanho , het laatste dorp in het westelijk gedeelte van het rijk van Dompo. Deze dagreizen 

 waren de moeijelijksle van mijne geheele reis. 



Eerst gaat men over den berg Hoeroe Bangie, waarvan de westelijke afhelling bijna lood- 

 regt naar beneden gaat en door de golven van de baai van Soembawa bespoeld wordt. Dan 

 loopt de weg aan het strand langs de rotsen, en zoo digt aan zee, dat hij bij vloed niet 

 te passeren is. Opvolgend gaat men om drie of vier verschillende baaijen, die armen van 

 de Groote-Baai of liever golf van Soembawa zijn. Tusschen deze kleine baaijen gaat men over 

 steenachtige steile heuvelen, meestal met doorn-bamboezen beplant, die geen bladeren heb- 

 ben en daarom niet tegen de gloeijende stralen der zon beveiligen. Nergens ziet men een 

 dorp of een huis, nergens eene bron. De rivieren hebben aan de monding zout-w r ater, en 

 men zou vrij diep landwaarts in moeten gaan om zoet- water te vinden. Na den middag 

 kwamen wij te Kowanho , een klein dorp, dat zoowat een half uur van de baai van dien 

 naam verwijderd ligt. Het is het laatste dorp naar het westen in het rijk van Dompo, en 

 nog niet lang geleden geheel nieuw opgebouwd, nadat het ten gevolge der uitbarsting van 

 den lambora lang verlaten was geweest. 



Den volgenden dag zette ik de reis voort naar het nabijgelegene lllatta, het eerste 

 dorp in het rijk van Soembawa, ofschoon het door zijne ligging, familie-betrekking en 

 taal der inwoners eer tot Dompo moest behooren. Van Kowanho loopt het langs 

 de rivier door een eenigzins dor woud op tot aan liet op slechts 2v 2 uur afstands 

 gelegene Malta. Tusschen deze plaatsen en de Zuid-zee ligt een smalle bergrug, zoodat 

 men in 1 '/ 2 uur de zee bereiken kan. Op deze plaats is het land het smalste, en zijn hier 

 de twee helften van het eiland Bima door eene landengte vereenigd, die linea recta naau- 



