30 



bosschen, iets dat anders eene zeldzaamheid in het land is. Even zoo zelden vindt men bamboes 

 zonder doornen en rottang, welke hier in de dalen echter menigvuldiger voorkomen. In 

 het kort, ik was regt opgeruimd en voelde mij zeer gesterkt, 's Namiddags kwamen wij in het 

 bergdorpje Mogen, dat op eenen heuvel als op een eiland gelegen is tusschen twee beken, 

 die zich tot eene rivier vereenigen. Van hier af aan behoort weder al het land onder de 

 onmiddellijke heerschappij van den Sultan, ofschoon nog nooit een der rijksgrooten zich tot 

 hiertoe heeft gewaagd. Het geleide van Soembaica beproefde nog eens, om hier een' dag 

 langer te blijven. Het was hun maar te doen, om ook in de naburige gehuchten (want 

 er liggen nog twee dorpjes in de nabijheid,) schatting 1e heffen. Vroeger waren de dalen 

 hier veel beter bevolkt en bebouwd. Nu is alles stil en woest. De menschen zijn uitge- 

 storven of verhuisd. 



Den 6den trokken wij den ganschen dag door bosschen en door het gebergte, door schoo- 

 ne dalen en over tamelijk groote rivieren verder. Wij kwamen somtijds menschen tegen, 

 die van Soembawa terugkeerden , werwaarts zij rijst en bosch-produkten (rottang b. v.), op 

 paarden en buffels geladen, gebragt, en zout, suiker en dergelijke daarvoor ingekocht had- 

 den. De honden van zulk een' troep joegen ons een hert in handen, dat ons in het bi- 

 vouac zeer te stade kwam. 



Wij legerden ons aan den voet van het gebergte Se temper. Den volgenden dag trokken 

 wij dit gebergte over, dat geheel met allang is bedekt en van herten wemelt. Op de hoogte 

 hadden wij een heerlijk gezigt over het gebergte in het zuiden van het land , en de zee ten 

 noorden tot aan den berg Tamhora. In de lagere gedeelten treft men overal nog sporen 

 van vroegere dorpen en rijstvelden aan. 



Na 12 uren daalden wij aan de noordzijde van het gebergte af, en gingen door smalle 

 dalen en gedeeltelijk drooge beddingen. Op de heuvels moet hier vroeger veel djaitie-hout 

 gestaan hebben. Tegenwoordig is haast alles omgehouwen, terwijl voor de aanplant geen 

 zorg wordt gedragen. 



Des avonds kwamen wij in het dorpje Sanamoeng , dat door pandelingen van den Dea 

 Adipatti van Soembawa bewoond wordt. 



Ofschoon hier niemand van onze komst onderrigt was geworden, en er ge«?ne bevelen 

 waren gegeven om ons goed te ontvangen, deden de inwoners het toch van zelfs. Zij wa- 

 ren zeer verwonderd en verheugd eenen blanke te zien, en begrepen volstrekt niet, waar- 

 door dat bezoek van uit de bergen, in plaats van uit Soembawa , kwam. Mijn togt kwam 

 hun wat fabelachtig voor. 



Den 8sten keerde ik eindelijk naar Soembaica terug. De weg derwaarts loopt door eene 

 treurige en stoffige woestenij, waarop in de asch niets groeit dan de doornachtige bidara 

 (ziziphus) en kaijoe pilang (acacia), waaronder apen, wilde zwijnen en hoenders in groo- 

 te menigte gevonden worden. Na tien uur kwam ik op de hoofdplaats aan. Ik werd 

 dienzelfden avond nog door de rijksgrooten bezocht. Van den Sultan hoorde of zag ik ei- 

 genlijk niets. De oude geschiedenissen begonnen weder op nieuw, en ik besloot Soembawa 

 zoo spoedig mogelijk te verlaten. 



Den 9deu maakte ik toebereidsclcn, om het nabijgelegen gebergte Batoe Lanteh te be- 

 klimmen. Ik liet den Sultan nog eens welen, dat ik met praauwen binnen door de groo- 



