36 



genheid te zullen ondersteunen. Volgens echt landsgebruik, kon de brief vóór mijn vertrek 

 van Bima niet gereed komen, waarom ik hem ook niet kon medenemen. 



Op het verzoek zal ik ter behoorlijker plaatse weder terugkomen. 



De Sultan verzocht mij eindelijk nog uit naam zijner rij ksg root en, om het Gouv. de 

 verzekering te geven van hunne opregte verkleefdheid. «Mijn hart zwelt, wanneer ik eraan 

 «denk, dat het Gouv. ons niet vergeet, waarmede wij reeds meer dan honderd jaren ver- 

 «bonden zijn en ook altijd verbonden wenschen Ie blijven. Daarom heeft mij uwe reis ook 

 «zoo verheugd, omdat zij een bewijs is, dat men ons niet vergeten heeft" Wij namen als 

 ware vrienden afscheid van elkander. 



Ik had voor den Sultan een' zeer ouden, acht voet langen teleskoop , en een gewoon zak- 

 perspectief weder schoon gemaakt, waarover hij zeer blijde was. De teleskoop is een geschenk 

 uit den tijd der Kompagnie, ez^.was in zulk eenen langen tijd niet schoongemaakt , dat men 

 de glazen in het geheel U^ewoniïf za S > en ^us no Q vee ^ minder er dóór zou hebben kun- 

 nen zien. Zoodra hij schoon was, rigtte ik hem op de juist opgekomen volle maan. Het 

 was verrassend om den diepen indruk te zien, dien dit nieuwe gezigt (want de Sulfan had 

 het instrument zelf nóg niet gebruikt ,) op alle aanwezenden maakte. Haast beving hen eene 

 soort van vrees, om lang en dikwijls naar de zoo reusachtig geworden maanschijf te zien. — 

 Na veel moeite was de Sultan er eerst toe te bewegen, om tot afscheid een glas portwijn 

 te drinken, waarvan de smaak hem, maar nog meer eenigen zijner rijksgroolen, overigens me- 

 deviel. 



Het was nog nacht, toen ik den 21sten September Dompo onder het gejuich en het ge- 

 zang van het geleide verliet. Men dreef zelfs de beleefdheid zoover, van mij bij het vertrek 

 met kanonschoten te salueren. Reeds om negen uur kwamen wij in het groole Bimanesche 

 dorp Silah aan. Ik bemerkte tot mijne verwondering, dat, in weerwil van mijne schrifte- 

 lijke aanvraag, er van Bima geene bevelen waren om mij te helpen. In plaats van namelijk 

 dadelijk naar Bima terug te keeren, had ik plan, om eerst den Goenoeng Prewa in het Z. er nog 

 bij te bezoeken, waar een erts moet gevonden worden, die somtijds voor tin wordt uitgegeven. 

 Ik kreeg in Silah paarden en koelies, wie ik den stelligen last gaf, tot aan Tenleh aan den 

 voet van dien berg te gaan, werwaarts de weg zoowat 2V 2 tot 3 uren lang is. 



Ik kwam in Dongo Bolo half weg aan, en vond er mijn goed nog niet, dat toch een uur 

 voor mij was vertrokken. Ik wachtte van 11 tot'smiddags 2 uren. Er kwam niets. Ik reed 

 nu alleen naar Silah terug, en nu bleek het, dat de koelies mijn pakkaadje slechts over de 

 rivier gebragt, en het in een klein dorpje hadden nedergezet, — waarna zij heel bedaard naar 

 huis waren teruggekeerd. Zoo had men op eenen afstand van l'/ 2 uur drie keeren de koe- 

 lies verwisseld, ja soms van 10-20 minuten. Dit, gaf men voor, was oude gewoonte. Ieder 

 dorpje verleent slechts bijstand tot aan het naaste dorp. Om 4 uren was alles te Dongo 

 Bolo bij een. Van hier zouden de koelies doorgaan tot Te?iteh en niet meer verwisselen , daar 

 het slechts een uur afstands was. Vijf minuten voor Tenteh, in het dorp Simili, zetteden zij 

 op eens het goed neder, en liepen er van daan. Er moesten dus nog eenmaal koelies gezocht 

 worden. In Tenteh weer dezelfde geschiedenis als in Lopohh; men weigerde alle hulp, eten , 

 huisvesting enz., en wees mij een padiehuisje voor nachtkwartier aan. 



Toen ik juist op het punt stond, om zelvcn mij het noodige te verschaffen , kwamen eindelijk 



