59 



Ik zag dadelijk, dat ik met goede menschen fe doen had, die, wel verre van kwaadaardig 

 en gevaarlijk te zijn, zoo als in Bima verhaald wordt, haast kinderen naar geest en hart 

 genoemd konden worden. Padjo is namelijk een der dorpen, die door de orang Dongo be- 

 woond worden. Ik liet de toebereidselen voor de beklimming van den Aroe Hassa maken en 

 ging in de omstreken planten zoeken. Ik vond den boom, die in de botanie Semecarpus 

 Anacardium , en bij de inboorlingen Kajoe Ringies genoemd wordt. Ik wilde levende takken 

 er van hebben. De menschen, die ik bij mij had, weerden mij af, terwijl zij zeiden dat de 

 boom een scherp en gevaarlijk sap bevatte, dat de huid verbrandde. Ik geloofde hun niet 

 en sneed zelf den tak af, zonder dat ik eenig letsel kreeg. Verwonderd riepen zij allen, dat 

 ik geen mensch was, maar een » Dewa." Ik hoor, dat dit sap werkelijk vergiftig is en op 

 het vel blaren trekt, even als het sap van verscheidene soorten van de Rhus ,— maar niet bij 

 alle menschen. Het was toeval, dat ik voor de werking niet vatbaar was. Dit toeval bragt 

 mij, in weerwil van mijne verklaring over de ware toedragt der zaak, in den reuk van eene 

 godheid te zijn. 



Den volgenden dag beklom ik den Aroe Hassa, waarop zelfs nog geen inboorling is ge- 

 weest. Toen wij boven kwamen, was helaas! alles bewolkt, en kon ik op dezen hoogsten berg- 

 top van het rijk van Bima geene opnemingen doen. Wij vingen een levend hertje, dat 

 door de moeder verlaten was. De gidsen zagen hierin te meer een bewijs, dat ik een boven- 

 menschelijk wezen was, dewijl de berggeest mij het hert ten geschenke had gegeven, 's Mid- 

 dags verliet ik Padjo nog,— trok het gebergte aan den zuidkant om,— en reed tot aan Mangeh, 

 ook een bergdorp, dat van den nabij doch hooger gelegcuen Embawa door eene diepe kloof, 

 waarin een bergstroom bruist, gescheiden wordt. 



De menschen van Mangeh, even als die van Padjo, hebben grootendeels hunne eigenlomme- 

 lijkheid verloren, en zich gedeeltelijk met de menschen uit de vlakte vermengd. Te Embawa 

 daarentegen en in de dorpen, die ik verder nog doortrok, wonen nog de echte o rang Dongos. 

 Ik werd te Mangeh ook zeer goed ontvangen, en had moeite om al de geschenken te wei- 

 geren, die men mij bragt, kippen, vruchten, maïs, kemirie-pitlen , enz. De gidsen van den 

 Sultan, die het waagden om uit mijnen n?am en uit dien van den Sultan geschenken 

 en zelfs geld te pressen, haalde ik duchtig door, en gaf het gepreste aan de arme vrees- 

 achtige bergbewoners weder terug, waardoor ik hunne genegenheid en hun vertrouwen in 

 groote mate verwierf, Zij vertelden onder elkander , dat ik gekomen was om het land op 

 te nemen, dewijl de Kompagnie het in bezit wilde nemen. Zij zouden dit gaarne zien, om- 

 dat er dan een einde zou zijn aan de afhankelijkheid, waarin zij door den Sultan en de 

 rijksgrooten gehouden worden, en zij zich eindelijk rustig in het bezit hunner goederen zou- 

 den kunnen verheugen. Ik mengde mij in zulke gesprekken in het geheel niet. 



Den lOden zette ik de reis aan de afhelling van den berg voort. Het gaat nu altijd dwars 

 over bergruggen met steile wanden, tusschen welke even zoo vele diepe en smalle dalen loo- 

 pen, waarin bergstroomen vloeijen, van welken er velen uitgedroogd zijn. Op de bergruggen 

 hoog boven de rivieren liggen de dorpen. In Oö waren er noch vrouwen noch kinderen te 

 zien. Zij waren gevlugt of hadden zich opgesloten. In Kananta en Toenta waren zij minder 

 bevreesd. Van het laatste dorp daalde ik weer tot aan de zee af, en vond bij de zooge- 

 naamde Portugesche grot , of bij Batoeh Pah, de Bimanesche burgers en eenige rijksgrooten, 



