53 



onbewoond. Vroeger woonden er menschen op Komodo, welke echter voor de zeeroovers 

 de vlugt namen en zich op Bima nederzet teden. Ten Z. van Bima en Soembawa zijn ook 

 nog eenige eilandjes, die anders weinig bekend zijn. Twee derzelve,— en niet een, zoo als 

 op alle kaarten, -liggen ten Z. van Bima, digt bij Prado. Het O.lijke heet Tenganie , - het 

 W.lijke Sido. Norry en anderen plaatsen hier ook P. Rakit , hetwelk binnen in de baai 

 van Soemhaioa ligt. Verder wordt er aan de Z. kust van Dompo nog een klein eiland aan- 

 gegeven, en nog een ander, dat laag is, aan de Z. kust van Soembawa ten Z. van Mata 



§ 3. Grootte der eilanden. Natuurlijke en Staatkundige verdeeling. 



Nadat ik nu de grenzen van het land aangegeven, zijne beperking door de zee aangetoond, 

 en de bijbehoorende eilanden opgenoemd heb, keer ik wêêr terug tot het land zelf. Het 

 vaste land van Soembawa en Bima heeft, naar mijne berekeningen, ecnen vlakken inhoud van 

 222 vierk. mijlen, en overtreft de residentien Bantam en Batavia tezamengenomen in 

 grootte, of komt der residentie Soerabaija met Wadura en de daarbij behoorende eilanden 

 hierin zeer nabij. De heer Melvill van G-vrnbee bepaalt de grootte op 278 vierk. mijlen, 

 hetwelk zeker te veel is, zelfs wanneer men den vlakken inhoud van alle omliggende eiland- 

 jes nog bij dien van 222 vierk. mijlen optelt. 



De oppervlakte van deze omliggende eilandjes op 24 vierk. mijlen rekenende, hetwelk eer 

 te veel dan te weinig zou zijn, zou men naar mijne berekening voor de geheele opper- 

 vlakte nog maar 246 vierk. mijlen krijgen. 



Het eiland wordt door zijue natuurlijke gesteldheid in vier deelen verdeeld: 



Het Ie., is het Schiereiland Soembawa, het W.lijkste en grootste gedeelte van het land, 

 begrensd ten Z. door de zuidzee, ten W. door de straat van Alias en ten N. door de zee 

 van Celebes en de groote baai van Soembawa. Het is met het O. lijk gedeelte verbonden 

 door de landengte van Kowanko en Mata, en is 90 vierk. mijlen groot. 



Het 2e. deel is het Schiereiland van den berg Tambora , ten Z. door de baai van Soem- 

 bawa, ten W. door de straat Batahaij , en ten N. door de zee van Celebes en de baai van 

 Sangar begrensd. Het is met het overige gedeelte van het land verbonden door de land- 

 engte van Sangar , en beslaat zoo wat eene oppervlakte van 25 vierk. mijlen. 



Het 3e. gedeelte bevat het hart van het land , en wordt ten Z. door de Zuidzee, en ten 

 IN. door de zee van Celebes begrensd, terwijl het in het W. met Soembaioa en den Tambora 

 verbonden is, en zich tot aan de baai van Soembaioa uitstrekt. Het wordt ten O. door de 

 baai van Bima begrensd, en het O. lijk gedeelte is door talrijke gebergten verbonden. Het 

 heefteene oppervlakte van 44 vierk. mijlen. 



Het 4e. gedeelte is het oostelijk Schiereiland van Bima. Het wordt ien N. door de zee 

 van Celehes, ten O. door de straat Sapie, en ten Z. door de zuidzee begrensd. Aan den 

 W. kant wordt het door de baai van Bima afgesloten Het gebergte tusschen deze baai en 

 die van Tjempie verbinden het O. lijk Schiereiland met het hart van het land. 



Deze natuurlijke verdeeling van het eiland beslaat cc. 38 vierk. mijlen oppervlakte — 



De staatkundige verdeeling van het land is overigens niet dezelfde als de vermelde natuur- 

 lijke. 



