B6 



lijken top van den Goenoeng-Apie , heeft geen berg zijne oorspronkelijke gedaante be- 

 houden, ja, bij de meeslen is zij naauwelijks te herkennen. 



Op Soemhawa kan men vier bergketenen onderscheiden, die alle van het O naar het "W. 

 loopen. De Noordelijke bestaat uit hetgeen overgebleven is van eenige vulkanen, die ge- 

 deeltelijk nog hunne ring- en kegelvormige gedaante hebben behouden. 



De Westelijke vormt het schoone gebergte Ngenges , dat den noordwestelijken hoek van 

 het land uitmaakt. Het geheele gebergte vormt een' grooten ketel, aan de binnenzijde steil 

 afloopende, terwijl de buitenwanden uit talrijke scherpe ribben bestaan, die zich straals- 

 gewijze naar alle kanten uitbreiden. In de tusschengelegene kloven vloeijen talrijke beken 

 en rivieren. De wand van den ketel is aan het N. W. doorgebroken, zoodat hier de grootste 

 kloof is, waarin het dorp Boeèr ligt. De hoogste top ten Z. heet Satoepoe, en die ten Z. 

 W. Sahra (namelijk van Alias gezien). De hoogste en laagste bergruggen strekken zich 

 Zuidwaarts uit. Vooreerst de G. Bedokh , langs de kust van de straat van Alias; meer naar 

 binnen de Tamper- B af em , die bij het dorp Reba eindigt; en de volgende zeer hooge rug heet 

 G. Sonkhar. Alle drie loopen zij van het N. naar het Z. 



Het gebergte Ngenges houd ik voor het hoogste op Soemhawa , ofschoon de inboorlingen 

 meenen, dat G. Batoe Lanteh hooger is. Ik schat de hoogte op S400 Rijnl. vt. Mijne be- 

 rekening kan om verscheidene redenen onmogelijk meer dan 200 voeten van de waarheid 

 verschillen. 



Het gebergte is rijkelijk met bosschen begroeid, meer dan alle andere, die in de nabijheid 

 van den Tambora liggen. Buitendien is 't ook rijk aan water. Ten O. van het gebergte Ngen- 

 ges en iets meer naar het N. ligt het Sesset-gehergle , waarvan het bovenste gedeelte kams- 

 gewijze is uitgetand, en van het Z. W. naar het N. O. loopt. Op zichzelve staande 

 toppen, die er toe behooren, zijn: 



De steile Skedet ten Z. en de Poessoe ten N. 



De hoogste punt van dit gebergte zal zich waarschijnlijk niet meer dan circa 2-400 voeten 

 boven de oppervlakte der zee verheffen. 



Aan den N. N. W. kant van hetzelve verheft zich nog de geisoleerde steile en kegelvormige 

 G. Rè , ook van vulkanischen oorsprong. 



De derde berg van dezen rei is de Batoe Lanteh in het Z. W. van Soembawa. De in- 

 boorlingen houden hem voor den hoogsten berg van het land, waarin ik, zoo als ik gezegd 

 heb, met hen van meening verschil. Hij is bijzonder rijk aan water, waarom de Inlanders 

 hem ook schertsende G. Perampoean noemen. De afhellingen zijn niet zeer steil, zoodat zijn 

 grondvorm de gedaante heeft van een' plat - ged rukten kegel. Ook de ribben, die er van 

 naar beneden loopen, zijn niet zoo scherp als bij den G. Ngenges. 



Het hoogere gedeelte van den berg en de Z. W. afhelling zijn met schoone bosschen bedekt. 

 Ik besteeg dezen berg op den lOden en I2den September 1848. Ik volgde de rivier van 

 Soembawa opwaarts tot aan het dorp Pelat , door het goed -bebouwde dal. Daar beklom ik 

 eencn bergrug, dien ik opwaarts gaande volgde tot aan Soemmoeng , waar een bron ont- 

 springt. Hier bestond vroeger een klein bergdorp, dat nu echter verdwenen is. Alleen en- 

 kele hutten ziet men hier en daar op den bergrug en de afhellingen. Ze worden alleen 

 bewoond gedurende den tijd, dat de aanbouw der bergrijst de mecschen derwaarts trekt. 



