60 



De berg Mangi is aan den westkant meest met bamboe, — aan den oostkant daarentegen, 

 evenals de volgende, meest dik met bosch begroeid. De laatste van deze heuvelrijen vormt 

 den hoogsten berg onder hen, den Mata do Djawa (d. i. het oog des Javaans). Aan zijnen 

 oostelijken voet liggen de dorpen Mata ten Z. O., en Kowanko ten N. Achter den berg, 

 iets meer naar het W., verheft zich de nog iets hoogere top van den berg G. Troa (d. i. 

 de heldere berg). — 



Hiermede heb ik den geheelen bouw der gebergten op Soembawa doorgeloopen, en ga ik 

 over tot de andere deelen van het land. Ik voeg hier alleen nog maar bij, dat in de taal 

 van Soembawa een berg Olat genoemd wordt, terwijl in de taal van Bima een berg Doro, 

 en een gebergte of een bergachtig landschap Dongo heet. 



Dezelfde heuvelachtige gesteldheid loopt, zooals reeds gezegd is, gelijkmatig voort tot aan 

 de baai van Tjempie. 



Uit het dal van Kowanko naar het oosten volgen namelijk de heuvelrijen O-on-Tjanga, 

 die uit vulkanischen tuf-steen bestaan, waarvan de lagen zoo merkwaardig zijn geschikt, dat 

 zij een geheel vormen, hetwelk veel overeenkomst met een' vervallen muur heeft, — en Panto- 

 boengi , Meladjang en Lemba , alle drie laag, onvruchtbaar en met doorn-bamboes begroeid. 



De Loeroe Bang o is veel hooger en langer. Hij sluit de baai van Soembawa ten O. Aan 

 den westkant is hij zeer steil. In het Z. is er een hoogo top, een der hoogste van dit 

 heuvel-land, Salapie genaamd, zeker over de 1000 voeten hoog. Aan gene zijde van den 

 Loeroe Bango in het oosten strekt zich het dal van Bango uit. Dan volgt er een rug, die 

 zoo wat van het Z. naar het N. loopt, — de gebergten ten N. en ten Z. als dwarsrijen met el- 

 kander verbindt, — bij het punt, waarover de weg loopt, Doro Sirih , — Noordelijker D. Kariro, — 

 en meer naar liet Zuiden D. Depa heet. Vlak aan de baai van Tjempie in het W. ligt 

 nog de D. La ra. Deze baai, in vereeniging beschouwd met de breede vlakte van Dompo, 

 vormt ecne duidelijke ophouding van zuidelijk berg-land. Verder naar het ooslen ondergaat 

 dit bergland eene verandering in zijnen aard. Wel bestaat het nog altijd uit evenwijdige 

 rijen, die van het zuid-oosten naar het noord-westen loopen, maar deze rijen worden hooger. 

 Het zijn nu niet meer heuvelen , maar gebergten. Eenige punten onderscheiden zich 

 door hoogte, vorm en steilte. Andere bevatten nu nog overblijfselen van oude kraters of sol- 

 fataras. ïusschen in liggen diepe dalen, waardoor beken en rivieren stroomen, welke genoeg 

 ruimte aanbieden voor bebouwing en vestiging. 



In de eerste van deze rijen verheft zich , in het Z. O. van Dompo, de piramidale berg 

 Rango. De tweede rij heeft in het Z. de twee hooge toppen van den Dj ara Doendoe. Dit 

 beteekent : » een berg, die zoo steil is, dat de paarden op de hellingen naar beneden glij- 

 den." Noordelijk er breidt zich deze rug in het breede plateau van Wóó Saheh (nek van den 

 Karbouw) uit, hetwelk uit kalksteen bestaat, — de vlakte van Dompo ten oosten begrenst , — 

 en eene verbindingslijn daarstelt tusschen het zuidelijke en noordelijke bergland. Aan de 

 zuidelijke afhelliug en het einde van een van deze rijen ligt de G. Tjollo of Zwavclbcrg, 

 zuid-westelijk van het dorp Prado en zuid-oostelijk van Dompo, tot. welks gebied hij nog 

 behoort. Ik heb nog van dezen berg het volgende vernomen. Hij ligt op céne dag - reis 

 van Prado, twee dag-rcizen van Bima, en twee van Dompo. Men beklimt den berg aan den 

 noordkant, Op den top kan men de zuid-zee zien. Om bij de solfatara te komen, (want 



