II. HOOFDSTUK. 



TWEE1BE CJEMEEJL.TB5. 



Over de Vegetatie van het Eiland. 



§ 1. Uiterlijk voorkomen. 



Met opzigt tot de Botanie kan ik. mij kort uitdrukken, daar over het algemeen het 

 Botanisch karakter van de vegetatie op het eiland Soembawa hetzelfde is als op Javai 

 Enkele afwijkingen zal ik hieronder nog aangeven. 



Even als op Java, vinden wij ook hier tegenstellingen van het plantenrijk : in de zee en 

 op het land, — aan het strand en in de binnenlanden, — in de vlakte en op het gebergte ,— 

 op het bebouwde en onbebouwde land. Alleen heeft Bima geen ^joera-regionen (streken), want er 

 komt maar één top boven de 8000 voeten, die van den Tambora , waarop haast geen plan- 

 tengroei bestaat. 



Sedert de verwoesting in het jaar 1815 kan het land ook wel armer aan planten gewor- 

 den zijn, want vele planten, die vochtige bosschen en eene dikke humus-laag tot hare 

 ontwikkeling noodig hebben, zijn waarschijnlijk uitgestorven. Vele plaatsen, die vroeger 

 dik begroeid waren, zijn nu met asch bedekt of slechts weinig weder met planten be- 

 groeid. Dat de massa van planten individueel is verminderd, laat zich bewijzen; met be- 

 trekking tot de soorten blijft het altijd eene gissing. 



Ofschoon ook de flora van het land rijk is, ziet men echter dadelijk in, dat er 

 op Java op eene gelijke uitgestrektheid land meer planten-soorten zijn dan op Bima en 

 Soembawa. Het grootste onderscheid tusschen de planten-wereld op Java en die op Soem- 

 bawa is meer een physiognomisch dan een systematisch-botanisch , ten minste gedurende het 

 drooge jaargetijde. Bijna alle boomen verliezen dan hunne bladeren, en de bosschen zijn dan 

 even zoo kaal als gedurende den winter in Europa. Hierop maken echter eene uilzonde- 

 ring de door menschen gemaakte aanplantingen, — de hoogere bosschen in het gebergte, — en 

 de onmiddclijke aan het strand bestaande vegetatie, die de kusten met cenen altijd groe- 

 nen en frisschen gordel omzoomt. In de bosschen, op steenachtige berghellingen en op met 

 asch bedekte vlakten hebben deze periodieke ontbladeringen het meest plaats. Onder ande- 

 re zien de heuvelen en berghellingen, die de baai van Bima omgeven, er in het drooge 

 jaargetijde zeer treurig en dor uit. Alleen op de plaats, waar eene kampong is of waar 

 er in een ravijn eene rivier stroomt, of op de bergtoppen, rust het oog weder op een 

 groene plek. Over het geheel ligt er eene grijsachtige bruine schimmel, die het gezigt spoe- 



