H, HOOFDSTUK. 



VIERDE CSEBEELTE. 



§ 1. Jaargetijden. Heerschende winden. Regen. Vochtigheid. 



De jaargetijden en de rigting der winden zijn geheel dezelfde als op Java. Zuidoostelijke 

 winden en drooge dagen van het midden van Mei tot het midden van November; N. W. 

 winden en regendagen van het midden van November tot half Mei. De overgangen zijn 

 langzaam even als op Java. De veranderingen van de beide jaargetijden vallen ook 

 niet altoos op denzelfden tijd in, en het verschil kan soms ééne maand en meer bedragen. 

 Het onderscheid tusschen het drooge en het natte jaargetijde is nog sterker uitgedrukt dan 

 op Java. Het regent namelijk in den droogen tijd nog minder , en in den regenlijd nog 

 heviger dan op Java. Daardoor nemen de droogte van de lucht en de warmte meer toe 

 dan ergens anders, waartoe de tegenwoordige gesteldheid van den grond veel bijdraagt. 



De gewigtigste verandering, die de uitbarsting van den Tamhora te weeg gebragt 

 en die de nadeeligste uitwerking heeft, is de verandering, die er in het klimaat plaats ge- 

 vonden heeft. Het regent, naar de eenstemmige verzekering van alle menschen , se- 

 dert dien tijd veel minder. Ik had deze opmerking reeds voor mij zelven gemaakt, eer mij 

 deze historische bevestiging ter oore kwam. 



Een gedeelte van de kleine bronnen werd onmiddellijk en geheel gestopt. De inboorlingen 

 weten nog heden plaatsen aan te wijzen, waar ee*is water uit den grond opwelde, en tegen- 

 woordig alles droog is en blijft. De humuslaag, die het water wel is waar absorbeerde, maar 

 het in zich besloten hield, en dus een gedeelte door uitdamping kon weergeven, werd met 





