85 



zand en asch bedekt, die het water en de vochtigheid niet binden, maar het in diepere 

 lagen laten doorzijgen, waaruit niets of ten minste zeer weinig aan de atmospheer terug 

 wordt gegeven. 



Een gedeelte van de vegetatie werd geheel vernield, — een ander verliest nu jaarlijks door 

 de sterke droogte van den grond en van de atmospheer alle bladeren, waardoor digte en 

 schaduwrijke, vochtige bosschen , en dus een der hoofdfaktoren tot voeding van de atmos- 

 pherische vochtigheid , ontbreken. Deze altijd afwisselende werking van de atmospheer op de 

 plantenwereld, en van de plantenwereld op de atmospheer, is dus gestoord, gestremd, veran- 

 derd en verminderd. Er kunnen nog eeuwen verloopen, alvorens het evenwigt weder 

 hersteld is 



Alle opgenoemde omstandigheden hebben te zamen de uitwerking, dat vele beken geheel 

 uitgedroogd zijn,— andere jaarlijks uitdroogen,— en nog andere zich in het zand verliezen. Daar- 

 door vermindert in het drooge jaargetijde in dezelfde rede de oppervlakte van het uitdam- 

 pende water en van het gedrenkte gedeelte van den dampkring. 



Om twee goede redenen heb ik niet veel waarnemingen kunnen doen. 



Vooreerst had ik niet alle en de goede instrumenten , die gevorderd worden om waar- 

 nemingen te doen, waardig om tot basis aangenomen te worden; en ten tweede was ik al- 

 léén, en had ik gedurende eene vermoeijende en onbepaalde reis zelden tijd om veel en overal 

 gebruik van mijne weinige instrumenten te maken. Men moet dus mijne opgaven en re- 

 sultaten alleen als voorloopig beschouwen, en ze meer houden als vaste punten voor ver- 

 gelijkingen met hetgeen er van de naburige eilanden bekend is, en voor toekomstige en 

 meerdere waarnemingen. Ofschoon ook de rigting en het invallen der verschillende winden over 

 het algemeen dezelfde is , veroorzaakt toch de configuratie van het land op enkele plaatsen 

 vele merkwaardige afwijkingen. Zoo is het onder anderen gelegen met de baai van Bima. 

 Wij weten, dat die baai in het oosten en westen door bergen ingesloten wordt, door welke 

 de doortogt der winden, die vlak uit het oosten en westen komen, belet wordt. 



Gaan wij nu vooreerst na, water van de Oostewinden wordt. Naarmate zij meer of min- 

 der zuidelijk of noordelijk zijn, stooten zij op de gebergten in het oosten van de baai, door 

 welke zij worden geleid en weder van het zuiden of van het noorden door de openingen in 

 de baai dringen; de noordoosten-wind wordt noord, of, wanneer hij tegen de gebergten in 

 het westen van de baai aansluit, geheel noordwest, en de zuidoosten-wind, zuid; ja, de 

 gebergten in den achtergrond der baai dwingen hem bijna geheel naar het zuidwesten. Op 

 dezelfde wijze gaat het met de westen-winden; de noordwestelijke worden noord en de zuid- 

 westelijke zuid. 



Het meest heeft men dus in de baai van Bima zuiden-, zuidwesten- of noorden-winden, -westen- 

 wind in het geheel niet,— en oosten-wind uiterst zelden, wanneer hij juist over den lagen zadel van 

 het Wa6o-gebergte waait, of wanneer hij zich op de naburige gebergten zei ven vormt en 

 gedurende den nacht als een zachte landwind waait. 



De Z. tot den Z. W. wind heet op Bima: angin Bulo , naar het landschap in den achter- 

 grond der baai. 



De N. O. en Z. O. winden hebben denzelfden oorsprong als de O. wind, d. i. zij vormen 

 zich in de naburige gebergten en zijn eigenlijk geen moessons-winden. 



