99 



huis van den Sultan ligt midden in de kampong in de nabijheid vanden missigiet. Er be- 

 staan geene gebouwen of winkels voor de bazaars. Deze worden onder den blooten hemel ge- 

 houden, Steenen-gebouwen treft men nergens aan. Alle gebakken steenen aan het huis van 

 den Sultan of aan den missigiet zijn van Java gekomen. 



Het dal achter Bima , door hetwelk de weg naar Sapie loopt, is, zooals reeds vroeger 

 is aangemerkt, goed bevolkt en bebouwd. 



Op den weg naar Sapie, dat eene dagreize verwijderd ligt, vindt men de volgende kam- 

 pongs: 3Ianga naö (regts van den weg), Pena (links), Reba (W. en O.), Kodo (links), 

 Lampé en Entorie (regts), Maria (op de hoogte), en andere gehuchten aan de hellingen 

 van het üfiaria-gebergte. Aan gene zijde van het gebergte: hoog- en laag - Sarie (beide regts), 

 Wokè (links), hoog- en laag- Djia (regts), Wadie (links aan den stroom), en eindelijk Sapie, 

 dat ik op eenen afstand \an 24 palen van Bima reken. Sapie moet, volgens den heer Steuns, in 

 1837, 7>35 huizen geteld hebben. Het was dus grooter dan de Bimanesche kampong van de 

 hoofdplaats. Het ligt aan beide kanten van de rivier op c. c. één uur afstand van het strand. 

 Op den weg, welke er henen leidt, komt men door de kampongs Boegies , Malaijoe en Badjo. 

 In het dorp vindt men een gebouw voor den gezaghebber (roemah kompanié) , waarin hij 

 zijnen intrek neemt, wanneer hij te Sapie komt. 



In het N. O. op eenen heuvel stond vroeger eene verschansing of een fort van de Kom- 

 pagnie. Tegenwoordig is het vervallen en verlaten. 



Eenige uren ten Z. ligt de bron Priegi-Tambaga, (zie He hoofdstuk Ie gedeelte § -4). Zij 

 wordt voor heilig gehouden. Ofschoon zij geene bijzondere geneeskracht heeft, gaan de zie- 

 ken toch derwaarts om te baden, en de gezonden om zich te heiligen en hunne zonden af te 

 wasschen. 



In het N. O. is de belangrijkste plaats van het land, Wiera, op ruim eene dagreis van 

 Bima. Drie wegen voeren derwaarts,— een hooge-, een middel- en een lage-weg. De eerste 

 is de kortste, maar de moeijelijkste en gevaarlijkste. Hij loopt op ééne plaats over eenen 

 smallen bergrug, aan welks beide zijden diepe afgronden zijn. De weg is hier zoo smal, 

 dat twee personen elkander niet voorbij kunnen. Hij, die op deze plaats komt, roept den 

 hem tegenkomende, zoo luid hij kan, toe om te wachten, hetwelk deze zoo lang doet, 

 tot dat de weg weer vrij is. Ik ging, terugkomende, langs den middelweg. Hij loopt van 

 Bima af over de dorpen (regts) Padat en Dessa , aan gene zijde van het dal, hoog- en 

 laag — Raba en Rite, en in het zij-dal Talla; aan gene zijde van het 7)'etüoe-gebergte lig- 

 gen Wawoe en Banta (links), en vervolgens Wiera. Dieper in nog Rassa Wooe en andere dorpjes. 

 De derde weg gaat tot het genoemde Raba, — volgt daar het dal noordwaarts tot aan zee, — 

 loopt om het gebergte,—en komt dadelijk van het N.-dal opwaarts naar Wiera. Dit dorp ligt 

 aan den voet van het gebergte Nanga en is vrij groot. Het ligt in een schoon dal, dat 

 zich ver in het Maria- gebergte uitstrekt. 



Ook de smalle en lange dalen van Banta en Raba zijn zeer goed bebouwd. 



Van Bima loopt er een weg naar het zuiden, links voorbij Panda over Belo , Dolo , Bioe, 

 Semili, Tente en andere dorpen tot Prado, hetwelk ruim eene dagreis van Bima gelegen 

 is op eenen heuvel, van waar men de Zuid-zee kan zien. 



Prado moet vrij groot en bevolkt zijn. Van Belo loopt er een weg over Dadibo en Don- 



