106 



Tot de rijks-ornamenten van Bima behoort ook een schoon paard , dat alle vrijdagen 

 onder een paijong wordt afgeleid. 



Op de weiden van Wiera staat een Lonthar-boom.. Eenigen tijd vóór dat het rijks-paard 

 sterft, verliest hij zijne bladeren. Bij den dood van het rijks-paard staat er een ander veu- 

 len onder den Lonthar-hoom. Niemand weet van waar het komt. Het is het veulen, het- 

 welk het rijks-paard vervangen moet. Van dienzelfden dag af krijgt de Lonthar-boom. ook 

 weder nieuwe bladeren. Zoo verhalen de inboorlingen. 



De Sultan bezit ongeloof elijk veel paarden in eigendom. Men sprak mij van 80,000. Ik 

 denk dat, wanneer er 10,000 zijn, het al aanzienlijk genoeg is. Zooveel heeft hij er echter 

 op zijn minst, wanneer men het getal der hem toebehoorende springhengsten nagaat, die h a 

 500 in getal zijn. Men rekent 20 — 24 merries op een' hengst. Hij, die nooit op Bima is 

 geweest, kan zich er geen begrip van vormen, hoe talrijk, hoe deugdzaam en hoe schoon de 

 paarden daar zijn. De menschen verkoopen eerst de slechte en leelijke, dan de goede 

 en schoone. Daarbij is de handel haast geheel in handen van de Arabieren, die met 

 geringe geldmiddelen aankomen, en dikwijls 5 — 6 maanden moeten wachten, vóór zij eene 

 lading bijeen kunnen krijgen. Zij koopen alleen zeer goedkoope en dus middelmatige of 

 slechte paarden op : 



In 1806 werden er van Bima 1850 en 

 » 1807 » » » » 1700 

 paarden uitgevoerd. De uitvoer is, zooals wij hieronder zien zullen, tegenwoordig zoo groot 

 niet meer. Van deze paarden komt de helft zeker uit het land Tamhora (Tobias, 1808.) 



Wanneer de paarden naar Bima gebragt en daar op stal gezet en goed gevoed worden, 

 worden zij ligt ziek. Zij zijn aan dezelfde ziekte onderhevig, die zich sedert eenige jaren 

 zoo dikwijls te Buitenzorg vertoont, en die door den Heer Dr. Swaving in het Archief van 

 de Geneeskundige Dienst als de typhösis - koorts aangegeven en beschreven wordt. Ik zelf 

 heb gelegenheid gehad, om mij te overtuigen, dat die ziekte daar en hier dezelfde is. 



Even als met de buffels, gaat het ook met de paarden, t. w. dat zij veelal over land naar 

 Soembawa worden geleid en eerst daar worden ingescheept. Deze zijn echter niet begrepen 

 onder het getal, dat hierna zal volgen.— 



Kunstvlijt bestaat er op Bima zeer weinig. De inwoners wijden al hunnen tijd aan den 

 akkerbouw. Behalve grove kaïns vervaardigen zij niets, dat een artikel van uitvoer is. Men 

 vindt wel wapen-smeden, maar toch komen de meeste wapenen van Java, Soembawa en 

 Celebes. 



De goudsmeden zijn meest allen vreemdelingen b. v. Javanen. 



Vlechtwerken van bamboes, maar nog meer van lonthar-bladeren, worden er in het land 

 veel gemaakt, maar niet bijzonder fijn. 



Gebakken steenen, pannen en kalk worden er in het land weinig of in het geheel niet 

 gemaakt. 



De buffelhuiden worden ook ruw uitgevoerd; van het vleesch der buffels en herten wordt 

 ding-ding gemaakt en in vrij groote hoeveelheden buiten s' lands gezonden.— 



Ik geef hier nu een overzigt van den uitvoer, uit de officieele rapporten van 1829, 1833 

 en 1848 — 1846. Men moet hierbij in het oog houden, dat in het overzigt de producten 



