UI 



niet. Men koopt en verkoopt een stuk land naar de gemiddelde jaarlijksche opbrengst. 

 (Zie § 3. rijstbouw). 



Kubieke- en holle-maten kent men eigenlijk ook niet. Men koopt en verkoopt bij schotels 

 en flesschen vol , en taxeert deze naar de betrekkelijke grootte van den inhoud. 



De gantang alleen is eene ingevoerde holle maat. Zij houdt echter geen 10 katties rijst , 

 zooals op Java, maar slechts vijf , en is bijgevolg maar een halve Javasche gantang. 



De gewigten zijn dezelfde als op Java. 



De koijan is 30 pikols en de pikol 100 katties. 



Munten heeft Bima zelf niet, en ook nooit gehad. Al het geld, dat in omloop is, 

 wordt ingevoerd. Tot pas-munt heeft men dezelfde munt als op Bali en Lombok, namelijk 

 de Chinesche petjes. Op Bima worden ze niet uitgezocht, maar zijn allen, klein en groot, 

 goed en slecht, gangbaar. 



De ingebeelde munt, waarnaar alles berekend wordt, is de reaal of f 2. — zilver, zon- 

 der inachtneming van eenige agio hoe ook genaamd. Men bindt altijd de petjes ter waar- 

 de van één reaal aan een snoer. Tegenwoordig gaan er in een reaal 884 petjes. (Op Bali 

 en Lombok in 1846 tot 400). Men onderscheidt op Bima den nieuwen gulden, (d. i. een 

 gulden koper ter waarde van 180 petjes, zoodat 2 duiten koper gelijk zijn aan 3 petjes ; ) — en 

 den ouden gulden, die het meest bij berekeningen gebruikt wordt. Hij is de helft van 

 een reaal en houdt 12 wang, d. i. dubbeltjes of 192 petjes ;— en dan nog den zilveren gulden 

 in specie. Hij is gelijk aan 180 duiten koper, gelijk aan 15 dubbeltjes van den ouden gul- 

 den, en gelijk aan 240 petjes. 



Bijna alle gouden en zilveren munten zijn op Bima gangbaar en gezocht, vooral de ou- 

 de. Dubbeltjes en guldens uit den ouden Kompagnies tijd, alsook rijks-daalders en pilaar- 

 matten, worden het meest gezocht, — de nieuwe zilveren gulden en zijne onderdeden veel minder. 



Voor een Kompagnie's dubbeltje wordt 



betaald 24 — 26 petjes gelijk 16 — 17 duiten, 

 een gulden zilver .... 240 » » 180 » 



» ouden zilveren gulden . . 246 — 249 » » 184 — 186 » 



)> pilaarmat 800 » » 530 » 



» gewone mat .... 768 » » 512 » 



)) gouden Willem betaalt men 12 Gl. zilveren munt, of 15 Gl. zilver 

 oude munt, of 21 Gl. 60 duiten koper. 



De hooge waarde van deze munten is echter ingebeeld voor ieder, die in het land zelf 

 geene inkoopen doet. Men kan dan natuurlijk niet wisselen, omdat men de petjes nergens 

 gebruiken kan dan hier en daar op Bali en Lombok, waar zij een' lagen koers hebben, 

 en waar men dus het zilver-geld even zoo goed en nog beter aanbrengen kan. 



De meeste oude zilveren munten als ook het goud verlaten het land niet meer, maar 

 worden binnen 'slands versmolten en verwerkt. 



Overigens zijn de verwarringen in het muntstelsel, en de omstandigheid dat er geeri ko- 

 per circuleert, een groot ongerief voor den handel. Ook hierin zouden veranderingen 

 en verbeteringen een gewigtige maatregel voor den handel zijn. Ik zal hierop bij de desi- 

 derata uitvoeriger terugkomen. 



