112 



Over den invoer van het land bestaan in het geheel geen statistieke opgaven. Ingaande 

 regten worden er in het geheel niet gevorderd, en dus bekommert zich niemand over den 

 invoer, de hoeveelheid van het ingevoerde, de waarde enz. Ik moet mij dus tot nominale 

 opgaven bepalen. 



Europesche fabrikaten worden niet direct ingevoerd, maar komen over Java, Makasser, Sin- 

 gapore, of door walvischvangers, die zich soms hier provianderen. 



Ik ga nu de voornaamste artikelen na en noem vooreerst de slaven. 



Vroeger meer, doch tegenwoordig ook nog worden zij heimelijk aangebragt en onder al- 

 lerlei voorwendsels en benamingen ingevoerd. Die der Europeanen te Bima zijn geregistreerd; 

 of zij het echter allen zijn, wil ik niet beweren. Vroeger bragt men slaven van Balie, Man- 

 gareij , Ende, Soemba en Timor. Tegenwoordig komen zij hoogstens nog van Soemba en 

 van Ende. 



Rundvee, zeer zelden van Balie en Lombok. 



Buffels, van Dompo, 



Geiten, zeer zelden van Mangareij. 



Karet, van Mangareij , 



Gedroogde visch, van Makasser , 



Ding-ding, van Dompo, 



Was, van Dompo en Mangareij , 



Daarlen, vroeger van Dompo, nu niet meer. 



Kof/ij, Suiker, Thee en Kaneel, meest van Java,— alles in geringe hoeveelheden. 



Specerijen, zeer weinig van de Blolukken, 



Sappan-hout, van Mangareij , 



Aren-suiker, van Makasser , 



Kokosnoten en Kokos-olie, van Balie en Saleijer, echter niet zeer veel. 



Kanarie-pitten, van Saleijer, 



Rottan, van Singapore, Java en Makasser. 



Tabak en Sigaren, van Balie en Java. 



Gambier, van Singapore, Riouw en Java. 



Opium, vroeger uitsluitend van Singapore, tegenwoordig misschien ook van Makasser. Men 

 schat het verbruik binnen 's lands op 160 ballen 'sjaars. (Steijns). Er wordt een weinig 

 naar Dompo en iets meer naar Mangareij uitgevoerd. 



De Sultan heeft den alleenhandel in opium. Hij verkoopt het aan zijne grooten en aan 

 de mindere hoofden, die van hunnen kant daarmede weder eenen kleinen handel drijven. 

 Zoo gaat dus hier de vergiftiging van het volk van den vorst zelven en van de hoofden 

 van het land uit. 



In Mangareij zal de verkoop waarschijnlijk wel aan een' Chinees, die er reeds lang bij den 

 Sultan om aangehouden heeft, verpacht worden. 



Europesche dranken, wijn, bier, likeuren, genever en arak, van Singapore en Java. De 

 genever en de arak meest van Java, maar ook van Makasser. De grooten van het land 

 hebben en gebruiken alleen wijn en likeuren. Eigenlijk vindt men ze alleen bij den Ra- 

 dja Bitjara. 



