126 



§ 2. Godsdienstige toestand. 



Men vindt op Bima aanhangelingen van drie verschillende godsdiensten. Op de hoofdplaats 

 is eene kleine Christen-gemeente; de groote massa van het volk. is echter der Mahomedaan- 

 sche godsdienst toegedaan. Een gedeelte van de bergbewoners bestaat uit .Fefo'sc/i-aanbidders. 



Onder de christenen te Bima vindt men Gereformeerden en Katholijken, die in goede ver- 

 standhouding met elkander leven , hetwelk welligt ten deele ook daarvan komt, dat vele 

 van hen zeer onverschillig op het punt van godsdienst zijn, of omdat zij, uit gebrek aan 

 onderligt, als ook uit gebrek aan geregelde uitoefening van de uiterlijke godsdienst, in het 

 geheel niet goed meer weten, welk geloof zij belijden. Men moet zich hierover niet verwon- 

 deren, want zelden komt de predikant der gemeente van Makasser (tot welke die van Bima 

 behoort,) te Bima over, om gedurende acht dagen, die hij er dan doorbrengt, eenige keeren 

 te prediken, te doopen en te trouwen. Katholijke geestelijken komen er alleen bij toeval, 

 op hunne reizen naar Delhi en Macao namelijk , en doen, behalve het doopen, geene kerk- 

 dienst. Ook voor de katechisatie komt er niet alle jaren een meester van Makasser. Ook 

 hij verrigt geene sacramentale diensten, maar bepaalt zich tot het voorlezen van preken en 

 het geven van eenig gebrekkig godsdienstig onderrigt. Overigens moet men tot lof der wei- 

 nige en daarbij nog arme Christenen van Bima zeggen, dat zij in verhouding tot hunne ge- 

 ringe middelen evenwel nog altijd tamelijk voor de armen-kassen hebben bijgedragen , en 

 onder anderen voor den bouw van eene kerk op Makasser , Gereformeerden zoowel als Katho- 

 lijken, buiten verwachting veel hebben bijgedragen. De inboorlingen, die het Mahomeda- 

 nismus aanhangen, waren in vroegere tijden, even als nu nog een gedeelte der bergbewoners, 

 Fetisch-nanbi&devs. Sporen van de Hindoesche godsdienst, oudheden, beelden, tempels, ruï- 

 nen, heb ik nergens gevonden. Zouden de benamingen, als Dewa, Goeroe, en dergelijke, daar- 

 op terugwijzen? Ik geloof het naauwelijks, omdat het woord Dewa ook nog bij de oratig- 

 Dongo wordt aangetroffen, die zeker noch Hindoes in hun geloof zijn, noch zulks vroeger 

 waren. Het Mahomedanismus werd tusschen 1S40 en 15H0, en wel waarschijnlijk door Ma- 

 kassaarsche zendelingen of priesters, in het land gebragt. 



De eerste Mahomcdaansche Sultan heette Abdoel Galier. 



Het aantal priesters in het land is vrij groot ; echter zijn zij niet in hoog aanzien, ten 

 minste niet bij de rijksgrooten. Zij vormen zich op eene werkelijke of voorgewende bedevaart 

 naar Mekka, want zeer dikwijls gaan zij maar tot Singapore , en laten zich daar onderrigten. 

 Bepaalde inkomsten hebben zij niet. Zij leven van geschenken en aalmoezen, als ook van de 

 gaven, die zij zich laten uitreiken voor zekere godsdienstige verriglingen of bijgeloovige be- 

 zweringen en geregelde bedriegerijen. Somtijds staan er onder hen enkele dweepers op, die 

 zich veel aanhang en invloed verschaffen, en zelfs gevaarlijk zouden kunnen worden, wan- 

 neer hunne eerzucht zich tegen den vorst van het land keerde. 



Zeer gezien in het land zijn de Arabieren, van welke er zich echler weinigen blijvend in 

 het land ophouden. Arabische Hadjies, of bedriegers, die zich daarvoor uitgeven, gaan dik- 

 wijls met groote sommen, die zij met het bedelen bijeen hebben gekregen , uit het land. 



Merkwaardig, met betrekking tot de verhoudingen tusschen de godsdienstige sekten, is nog 

 het artikel met de oude Compagnie: »dat afvalligen van het Christendom uitgeleverd moesten 



