127 



worden , en dat daarentegen ook Christenen van hunnen kant geene bekeerlingen onder de 

 inboorlingen mogten maken." 



§ De orang-Dongo. 



Ik wijd aan dit merkwaardig overblijfsel van de oorspronkelijke (»Ur") bevolking een af- 

 zonderlijk artikel, daar zij zulks om hare merkwaardige zeden en gebruiken wel verdient. 

 Orang-Dongo beteckent eigenlijk herg-mensch , wat wij op Java orang-Goenoeng noemen. Even- 

 wel dragen niet alle bergbewoners van Bima den naam van orang-Dongo (Dóó Dongo) , 

 maar alleen diegenen, welke nog geen Mahomedanen zijn geworden en nog geheel de hier 

 uitvoerig beschreven zeden en gebruiken hebben. De Bimanezen zien met verachting op 

 deze menschen neder en noemen ze ook wel kaffier (ongeloovigen hond). Zij bezoeken ze 

 nooit of alleen dan, wanneer ze de eenvoudige bergbewoners in naam des Sultans of der 

 rijksgrooten iets afpersen willen. Reeds in § 7 van de inleiding heb ik gewag gemaakt van 

 de belagchelijke verhalen., die bij de Christenen en inboorlingen van Bima over deze menschen 

 in omloop zijn, en hoezeer men bevreesd is om hen in hunne dorpen te bezoeken. Meest 

 alle officieele berigten zeggen zelfs, dat de Europeanen hunne dorpen niet durven betre- 

 den. Men weet uit de inleiding, dat dit alles anders is, en dat de arme orang - Dongo 

 noch zoo slecht en noch zoo gevaarlijk zijn, als men ze afgeschilderd heeft. Zij bewonen 

 voornamelijk de gebergten in het W. en Z. O. van de baai van Bima ; de onbekendsten en meest 

 gevreesden wonen in het Z. O. Ik ken ook de namen van hunne dorpen niet. Die in het 

 W. , heb ik in § 7 van het I hoofdstuk en in §1 van het Ille hoofdstuk Ie gedeelte reeds 

 opgenoemd. Vooraf zij in het algemeen aangemerkt, dat de orang-Dongo mij met opzigt 

 tot hunne afkomst voorkomen tot hetzelfde menschenras te behooren, als de bewoners van 

 de vlakten. Ik heb ten minste geene doorgaande onderscheiding in den vorm van hun ge- 

 laat of van hunne ligchaams-gestalte kunnen ontdekken. Alleen zijn meest al deze men- 

 schen, vooral de mannen, donkerder van kleur dan de bewoners van de vlakte. De vrou- 

 wen zijn doorgaans afschuwelijk leelijk, en zelfs waren de jonge vrouwen door de bijzon- 

 der lange hangende borsten zoo wanstaltig, dat ik het in dien graad en zoo algemeen ner- 

 gens in den Archipel aangetroffen heb. 



Merkwaardig nog onderscheiden zich ook de vrouwen in het Tengersch-gebergte, door hare 

 leelijkheid en door het spoedig verval van hare ligchamelijke gestalte, van de vrouwen in de om- 

 liggende lager gelegen landschappen. Zooals men mij gezegd heeft, is ook de taal dezelfde als 

 van het overig gedeelte der Bimanesche bevolking, — enkele onderscheidingen inliet dialect 

 er af gerekend. Zoo hebben zij, onder anderen, namen voor vele planten in het gebergte, 

 waarvoor het volk in de vlakte geene namen kent. Dit is echter eene onderscheiding, die 

 in elke taal voorkomt, die door menschen in de vlakte gesproken wordt. 



Wanneer men in het gebergte van Dongo ( Padjo, enz. ) komt, is het eerste, wat 

 ons opvalt, de wijze op welke de dorpen gebouwd zijn, en die ons weder aan de dorpen 

 in het Tengersch-gebergte herinnert. Zij liggen namelijk niet in de dalen of op zachte 

 berghellingen, of aan rivieren of beken, zooals dit het geval is in de lagere landen, 

 maar op hooge, steile, haast ontoegankelijke bergruggen in de nabijheid van een die- 



