128 



pe kloof , waarin een bergstroom bruist. Zoo hangt Emhawa over eenen ijzin g-wek- 

 kenden afgrond , digt bij eenen loodregten en wel vijf honderd voet hoogen rotswand over 

 eene beek. Eveneens is het met het tegenoverliggende Mange; Kananta en Toentoe liggen 

 geheel tusschen twee zulke kloven boven op het scherpste gedeelte van den bergrug. In deze 

 dorpen staan tusschen de huizen geen boomen, zoodat men ze aan hunne grijze en glimmen- 

 de allang-allang-daken in de verte zien en herkennen kan. Dit is nog eene omstandig- 

 heid _, die zij met de dorpen in het Tengersch-gebergte, ja, zelfs met vele bergdorpen in 

 Europa gemeen hebben. De huizen zelven, die in land Dongo bij elkander staan, zijn geheel an- 

 ders gevormd dan die op het vlakke land van Bima. Voor diegenen, die vroeger rijst-huis- 

 jes gezien hebben, kan ik ze met weinig woorden beschrijven. Zij zien er namelijk even- 

 eens uit als zulk een rijst-huisjc, en zijn ook niet grooler; alleen het dak is hooger en 

 steiler. Het onderste gedeelte of eigenlijke ruim is open, zonder wanden en leeg. De hon- 

 den en geiten huisvesten er. Men bewaart er ook den ploeg en eenige andere gereedschappen. 

 De menschen stampen er de rijst, en de vrouwen weven er. De eigenlijke woonruimte, het 

 ware huis, is de enge plaats onder het dak zelf, — naauwelijks 15 voeten lang en breed, 

 zonder verdere afdeelingen van binnen, en tegelijk dienende voor woon- en slaapkamer en 

 keuken voor de geheele familie. Men klimt langs een' ladder en door een eng luik, dat te- 

 vens tot deur en tot venster dient, in deze behuizing. In het dak zijn twee valluikjes, die 

 men op- en neder-laten kan. De wanden zijn van bamboes of van de bladscheden van de 

 pmaw/-bladeren, — het dak is van allang-allang, — de vloer van bamboes. Wanneer men niet 

 wist, dat zulke hutten menschelijke woningen waren, zou men ze niet van de rijst-huisjes 

 kunnen onderscheiden. Het huisraad is haast hetzelfde als in de huizen in de dalen; — 

 alleen gebruikt men in plaats van kussens een houten blok, en nooit matrassen, maar wel 

 matten en geiten-vellcn. 



In deze armoedige hutten nu wonen onschadelijke, schuwe menschen, wier zeden welligt 

 nog de oorspronkelijk polynesische zijn, dat wil zeggen, die nog uit den tijd afstammen, 

 waarin noch Hindoesche noch Mahomedaansche invloed zich onder de inwoners der vele ei- 

 landen van den Indischen Archipel had doen gevoelen. 



Vooreerst zijn zij geen Mahomedanen. Zij vasten niet. Zij eten alles wat maar leven heeft, 

 rundvee, buffels, gevogelte, wild, maar ook varkens, honden, ratten, slangen en der- 

 gelijke, en juist dit is oorzaak, dat zij door de Mahomedanen verafschuwd worden. Zij 

 hebben geen moskeen. "Wat ik van hun geloof vernomen heb, komt op het volgende neder: 



Zij kennen geen enkel hooger wezen, noch een' menschelijken verkondiger van zijn aanzijn 

 en van zijne magt. Zij gelooven alleen aan vele geesten, nu eens goede dan eens booze, die 

 in bergen, boomen, steenen, in de zon, in de zee enz. wonen. Deze geesten heeten deica. 

 Men roept ze alleen aan, wanneer men hunne hulp noodig heeft, b. v. in ziekten en in an- 

 dere ongelukkige omstandigheden. Men vindt dus voor ieder huis eenige groote en gladde 

 steenen, die voor heilig worden gehouden, maar waarop men toch evenwel (wie zou het 

 gelooven?) zijne natuurlijke behoeften volbrengt. Na elk, meer dan profaan, gebruik, worden 

 deze huis-goden dadelijk en zorgvuldig gereinigd. Priesters zijn er niet. De Mahomedanen 

 hebben dikwijls de bekeering dezer menschen beproefd. 



Onder anderen ging de Arabier 'Abdoellati naar deze dorpen, en dreef de menschen met de 



