130 



en laat dan den begravene in dien toestand over aan de verlerende krachten der natuur. 



De Dongo-manaen zijn eveneens gekleed als de menschen in de vlakte; alleen dragen zij 

 geen' hoofddoek. De haren hangen lang af, en worden van boven door eenen eenvoudigen 

 hoofdzwachtel van lonthar-bladeren vastgehouden, die aan de kanten opwaarts gebogen is 

 en eene soort van hoorn vormt. 



Deze en dergelijke hoofd- sieraden moeten ook door de inwoners in het oosten van Aus- 

 tralië gedragen worden. De vrouwen dragen broeken van wit en blaauw geruit doek, en 

 geene sarongs er over. Het vest is kort en wijd en zonder armen, maar met zeer 

 groote armsgaten. Op welke wijze men zich van de draden voor het doek voorziet, heb ik 

 reeds aangegeven. Goud en zilver bezitten zij niet. Hunne sieraden, als vinger-, arm- en 

 voetringen zijn van messing of ijzer. 



Diefstal, moord en andere misdaden zijn geheel onbekend, hetwelk ons weder aan de 

 Tengerezen herinnert; 's nachts durft men in de huizen wel hout of fakkels branden, maar 

 geen lampen en kanarie-pitten, — dit zou ongeluk, b. v. misgewas , veroorzaken. Niets 

 mag in matten van gebang-boomen gewikkeld of met touwen van de bladeren van dezen 

 palm gebonden worden. De menschen van JDongo zij overigens stille, vlijtige en arbeidzame 

 schepselen. Zij leven van akkerbouw, veeteelt en jagt. In het gebergte verzamelen zij ka- 

 narie-pitten, en zoeken rottan en was. Somtijds brengen zij datgene, wat zij ontberen kun- 

 nen, naar de vlakte, en ruilen het tegen katoenen stoffen, aarden gereedschappen, ijzerwer- 

 ken en dergelijke, en keeren dan zoo spoedig mogelijk weder naar hunne bergen terug. 

 Zij worden daar door den Sultan en de rijksgrooten mishandeld. Zoo haalde men vroeger 

 de slaven, die de Sultan aan den gezaghebber ten geschenke gaf, uit deze menschen, en 

 sleurde ze zonder pligtplegingen van hunne woningen, vrouwen en kinderen weg. Dit mis- 

 bruik heeft nu opgehouden. Ik zelf zag nog zulke vrijgelatene slaven, die naar hunne 

 bergen waren teruggekeerd. De vorige Sultan dwong deze menschen om hunne beste paar- 

 den tegen een hakmes of een bijl af te staan. Dat zulke menschen schuw en vreesachtig 

 worden, spreekt van zelfs. Nog tegenwoordig verbergen zij hunne beste goederen, en zenden 

 de jongste en beste paarden nair de afgelegenste valleijen van het gebergte of verminken 

 ze aan oogen, ooren of staart, om ze voor de hebzucht van den Sultan of de zijnen 

 te beveiligen. Ik heb reeds in de inleiding verhaald, hoe welkom ik dezen menschen was, 

 en hoe onbegrijpelijk het hun voorkwam, dat ik hun geene geschenken afperste, ja, hen 

 zelfs beschermde tegen de plundering van den kant der hebzuchtige gidsen. 



§ h. Wetgeving. Bestuur. Regtspleging. 



De gezaghebbers Vetter en Steijns hebben hiervoor gelukkig eenige bouwstoffen verzameld, 

 en er blijft mij niets beters over, dan zooveel mogelijk daarvan een geheel te maken, en 

 in het bijzonder dat, hetwelk Vetter zegt (18:20), woordelijk over te nemen 



w De wetgevende magt is eigenlijk in handen van den koning, den rijksbeslierder en 

 » de hoofden der districten of mantries te zamen. Indien het gebeurt, dat de koning eenige 

 » verandering in de bestaande wetten of het huishoudelijk bestuur, of ook liet invoeren van 



