140 



In den oorlog van Goa met de Compagnie werd Bima ook gewikkeld, zoodat reeds in 

 1654 de kommandant, Roos, Bima in het voorbijgaan bezette. In 1660 werd er in Bima 

 een Hollander vermoord, en van de MakasSaren een schip genomen. Er werd zekere 

 Truijtman naar Bima gezonden, die met den koning een mondeling verdrag sloot. 



In 1665 en 1666 nam Bima deel aan den oorlog van Boeton tegen de Compagnie, en werd, 

 na den val van Makasser, in het verdrag van den 4den Januarij 1667, onder de landen op- 

 genomen, over welke de souvereiniteit aan de Compagnie overging. Speelman verbande vier 

 vorsten uit de oostelijke rijken van Soembawa naar de Blolukken. 



De Compagnie beschouwde, luidens § 14, IS en 28, de rijken van Soembawa als begrepen 

 in het verdrag van Bongaija , en vorderde van de vorsten, dat zij speciale verdragen met haar 

 zouden sluiten. De rijksbestuurder te Bima, Toreli Ngampo, weigerde zulks hardnekkig. 



In het jaar 1668 werd kort bij Blakasser het schip Doradus door gevlugte Bimanesche 

 prinsen overvallen en genomen. Speelman dreigde met straffen, en beloofde aan den anderen 

 kant vergeving, wanneer men de verdragen wilde sluiten. 



In 1669 gingen Dónipo en Bima hiertoe over, en werd het oorspronkelijk verdrag in het 

 fort Rotterdam, door Speelman, vanden kant der Compagnie, en door 5 Rijksgrooten, in naam 

 van de koningen van Bima en Donipö, gesloten. Dezen verklaarden zich als bondgenooten der 

 Compagnie, en gene als beschermster. Zij verklaarden zich tot vijanden van Soembawa, 

 wanneer dit rijk niet tot het verbond toetrad. De Compagnie kon in hunne landen vesting- 

 werken aanleggen en factorijen oprigten , welke zij moesten bouwen en onderhouden. De 

 vorsten mogten van de schepen en vaartuigen van de onderdanen der Compagnie geene 

 tollen heffen , — moesten het geld van de Compagnie als rijksmunt beschouwen, — geene schepen 

 zonder passen van de Compagnie toelaten, en dergelijke. Er moesten zich Rij ksgrooten als gij- 

 zelaars naar Batavia begeven, als ook de koningen, om de Compagnie te huldigen, — den eed 

 van trouw te zweren — en het verdrag te vernieuwen. 



De heerschappij van Goa over Bima was nu voor altijd ten einde. Alleen op Blangareij 

 hield zij zich nog lang staande. 



Zoo overvielen in 1695 Makassaarsche vlugtelingen dit land nog. In 1701 werden zij we- 

 der verdreven. In 1727 huwde een zoon des konings met eene prinses van Goa en kreeg 

 Blangareij als huwelij ksgift. In 1732 weigerde echter de koning Bloesa Lari Alisa deze 

 gift te erkennen, omdat er geen schriftelijk bewijs bestond. In 1759 veroverde Goa ander- 

 maal Blangareij. Bima verzocht de Compagnie om hulp, en verdreef de Makassaren in het 

 jaar 1762. Het land bleef nu onder Bima. In 1819 echter stonden de inwoners op tegen 

 de van Bima gezonden Hoofden, die het volk plaagden en uitzogen. 



In het jaar 1822 vernieuwde Goa zijne aanspraken op het land, maar werd voor altijd 

 afgewezen. 



Zie verder voor meer bijzonderheden de overzigts-tabellen in het 7de hoofdstuk. 





