151 



nieuwe zeebeving vernield, die drie hooge golven over de kampong henen dreef , welke men- 



schen en huizen met zich mede sleepten en in zee begroeven. 

 Het verlies van menschcn-levens bij de uitbarsting bedroeg: 



de geheele bevolking van Papekat, cc. 2000 zielen. 



» » j) » Tamhora , . . . 6000 » 



» halve » » Sang ar , . . . 1100 » 



Vjo van de » » Dompo, cc. . . . 1000 » 



Te zamen : 10100 zielen. 



De latere gevolgen van de uitbarsting waren echter voor het land nog veel gevoeliger en 

 treuriger. De hongerdood sleepte eene groote menigte menschen ten grave, om niet te spre- 

 ken van de ontelbare paarden, buffels en geiten, die ook geen voedsel vonden en, zonder ei- 

 genaars, door de wildernissen dwaalden, totdat zij van honger en dorst omkwamen. De hon- 

 gersnood heerschfe niet alleen op het eiland Soembaioa, maar ook op Lombok, nog langen lijd ; 

 korter op Bima, en zelfs nog een jaar op Banjoeioangie. 



Van Soembawa vlugtte, al wie vluglen kon. Duizenden verpandden zich voor altijd voor 

 de noodzakelijkste levensbehoeften, — anderen verkochten zich zelven als slaven voor eenige pon- 

 den rijst. 



Men neemt aan, dat een derde gedeelte van de bevolking het land verlaten, en naar Java, 

 Makasser , Bonthain, Bonie , Saleijer , Amboina , Banda en ïioq verder gevlugt en verkocht is. 



Dadelijk na de uitbarsting brak er in het geheele land eene hevige diarrhée uit, die een 

 groot gedeelte van de bevolking wegnam, en waarschijnlijk met regt toegeschreven werd aan 

 de vele zwaveldeelen, waarmede het water der bronnen en rivieren ten gevolge der uitbar- 

 sting bezwangerd was. Later voegden zich hierbij nog gedurende eenige jaren boosaardige 

 koortsen , die slechts langzamerhand weder ophielden. Het land verloor dus, naar de laagste 

 opgaven, aan inwoners: 



Onmiddellijk door Later door honger Door verhuizing, 



de uitbarsting. en ziekte. 



Papekat. . . . 2000. — — 



Tambora. . . . 6000. — — 



Sangar. ... y 2 1100. a/ 8 825. % 275. 



Dompo. . . . ,/ 10 1000. */,. 4000. V 10 3000. 



Soembawa. . . — ' /3 18000. % 18000. 



Bima _ >/. 15000. V, 13000. 



of: 



Te zamen: 10,100. 37,825. §6,275. 



door den dood 47,925. 



door verhuizing .... 36,275. 



in het geheel 84,200. inwoners. 



