160 



en aan Laboe Hadjie wonen eenige visschers en orang badjds in ellendige hutten. Vun 

 Ampang loopen verscheidene wegen naar Plampang. De zuidelijke gaat over de dorpjes La- 

 menta en Boal. Plampang ligt aan den voet van den Djaran Poessan op eene zachte 

 helling van zijn voorgebergte, en c. e. 100 voeten boven het vlak der zee; 2 uren ten 

 N. is de baai van Kollong. Het dorp is minder goed versterkt en minder net en ordelijk 

 gebouwd dan Ampang, maar bijna even groot. Het staat insgelijks onder een en zooge- 

 naamden onder-koning. Lapie, een dagreis verder N. W. in de vlakte of liever in het met 

 vulkanische overblijfselen bedekte land van den Djaran Poessan, ligt 1 ! / 2 uur of verder van 

 de baai van Koeries , waaraan eenige visschers-hutten staan. Het dorp staat onder den Dea 

 Ar oen , een zoo goed als onafhankelijk hoofd. Het heeft minder huizen dan Ampang; zij 

 liggen echter veel verder uit elkander, zoodat dit goed versterkte dorp eene veel grootere 

 oppervlakte beslaat. Dea Aroen heeft opzettelijk een gedeelte van de huizen laten omhalen 

 en verder uit een laten zetten, om de groote ongelukken bij brand voor te komen. Ver- 

 der in het gebergte liggen ook nog eenige dorpen en gehuchten, die tot Lapie behooren. 

 Onder anderen het smerige en slecht versterkte Lopokh , 2 uren verder W.-waarls ; (zie de 

 inleiding § 4). Soemhawa, de hoofdplaats, naar den heer Melvill op 117° 25' O.L. en 8° 2ö' 

 Z. Br., ligt in een vruchtbaar met rivieren doorsneden dal aan den voet, van dorre heuvels, 

 en een half uur van de ree en baai in het N. W. Zij telt ongeveer -400 huizen, die door 

 grachten, wallen en palissaden omgeven zijn, waardoor vele poorten binnen in de plaats 

 voeren. De wal is aan den binnenkant trapsgewijze met steenen belegd, maar wordt te- 

 genwoordig slecht onderhouden. Op gelijke afstanden zijn er boomen langs geplant (meest 

 alle Sterculia foeiida) , die waarschijnlijk opzettelijk voor de verdediging geplant zijn, de- 

 wijl zij tegenwoordig nog als wachttorens dienen kunnen. In de negorij is het zeer vuil, en 

 in den zomer stikt men er bijna van het zand en het stof. De Misigiet is groot, maar on- 

 derscheidt zich evenmin als de tegenoverliggende behuizing van den Sultan , die door een' 

 vervallen muur omgeven is. 



Alle avonden wordt er bazaar voor de Misigiet gehouden. Hij wordt druk bezocht. Even- 

 wel kan men zich daarop niet van de noodigste levensbehoeften voorzien, maar alleen van 

 allerlei kleinigheden, die slechts voor de inboorlingen eene behoefte zijn, als: sirih, gam- 

 bicr, gebak, en dergelijke. Onmiddellijk naast het groote dorp is de kampong van Dea 

 Sahema, die geheel afgezonderd en insgelijks versterkt is, zoodat de twee kampongs als 

 vijandelijke legerplaatsen naast elkander liggen. 



Op den weg naar de ree komt men door de opene lange kampong Boegies , die meer 

 dan 200 huizen telt. Aan het strand staan huizen voor kooplieden en eenige visschers- 

 woningen. 



In het dal rondom Soemhawa liggen nog veel kleine dorpen en gehuchten. Het dorp 

 Soemoeng (vide He hoofdstuk, Ie gedeelte, § 4) ligt 2440 voeten boven de oppervlakte 

 der zee. 



Re, in het dal, aan de rivier en aan den voet van den berg van dien naam, is zeer 

 lief gelegen, en bijna een uur van de zee. Het kan 40 — 50 huizen bevatten. 



Oetan, aan de rivier van dien naam en een uur van zee, op dezelfde wijs maar slecht ver- 

 sterkt, is grooter. Hier voornamelijk viel mij de in het land Soemhawa heerschende ge- 





