168 



aan hebben, zijn het zulke kleedingstukken , als de Makassarcn en Boeginezen dragen. 

 De vrouwen dragen eenen langen sarong, een slendang en een buis. De sarong wordt op 

 eene eigenaardige en voor het oog onsierlijke wijze vastgeknoopt. De plooi is namelijk 

 op den rug en niet zooals op Java van voren. Daarbij is deze plooi zoo dik en groot, 

 dat zij de schoonheid van de ligchaams-gestalte geheel bedekt en den gang geheel ontsiert. 

 Ja, misschien hebben de vrouwen van Soembawa zich daardoor dien leelijken gang aange- 

 wend, dien ieder vreemdeling dadelijk opmerkt. Zij loopen even als iemand, die op 

 het ijs gaande bij eiken tred een weinig terug glijdt. Het buis fbadjoe) is meest van 

 gebloemde stof, kort, zeer wijd en loshangend even als bij de Makassaarsche vrouwen. De 

 slendang is evenals die der mannen met scherpe heldere kleuren gekleurd, die meestin lange 

 stroken opgewerkt zijn. Over de wapens (kris , lans en klewang) heb ik reeds in de vorige § 

 gesproken. Sints het volk uiterlijk zoo stipt mahomedaansch is geworden, zijn alle gouden 

 en zilveren sieraden voor de mannen en vrouwen verboden. Echter geloof ik, dat hier en 

 daar een groote of rijke zich vrijheden veroorlooft, — buiten 'slands zeker. Men verzekerde 

 mij herhaaldelijk, dat alle sieraden, die ik zag geene gouden maar valsche waren. 



Het rijden geschiedt even als op Bima zonder een eigenlijk zadel. Men jaagt op dezelfde 

 wijze als in het oostelijke gedeelte van het eiland. De Boeginezen en grooten des lands oe- 

 fenen zich gaarne in het schieten met de buks. Het gemeen heeft weinige en dan nog 

 slechte vuurwapenen. Hier als ook op het geheele eiland wil het volk geene wapenen a 

 percussion, en trekt de oude geweersloten zeer voor. 



Met betrekking tot het voedsel heb ik reeds vermeld, dat de voorliefde voor zoete en 

 olieachtige spijzen de oorzaak is, dat er zooveel suiker en kokosnoten ingevoerd en afgezet 

 worden. 



Men eet ongeloofelij k veel gebak, dat in de olie zwemt en altijd overmatig veel suiker 

 inhoudt. De eenige drank van het volk is water. Koffij wordt er nog niet genoeg geteeld 

 en is te duur, om een algemeene drank te kunnen zijn. Alle andere dranken zijn streng 

 verboden, zelfs de onschuldige palmwijn. Hij die met broem op den weg gevonden wordt, 

 moet 8 realen boete betalen. Alleen in het westelijke gedeelte van het land , van Alias af, 

 wordt het verbod niet zoo streng nageleefd ; nog minder dat tegen de amfioen , die in 

 Soembawa niet ingevoerd of gebruikt mag worden. Voor het volk zou het een geluk zijn , 

 indien men zich altijd streng aan dit verbod hield, en het nooit afschafte. Steijss schrijft 

 juist de in deze eeuw plaats gehad hebbende zedelijke verbetering toe, aan het verbod tegen, 

 en de vermindering van het gebruik van opium. 



Van de gebruiken bij geboorten, huwelijken enz. weet ik weinig te zeggen. Hier volgt 

 even als op Bima de man de vrouw, en vestigt hij zich in het dorp waar hij haar (rouwt. 

 De nalatenschap wordt gelijkelijk onder de zonen en dochters verdeeld. Het Soembawasche 

 volk is niet vrolijk. Feesten worden er weinig gegeven. Gezang, muzijk en dans zijn ver- 

 acht. Er zijn in het land volstrekt geene muzijkinstrumenten. Nooit heb ik hooren zin- 

 gen. Zelfs bij de feesten wordt er noch muzijk gemaakt noch gedanst. Publieke vrouwen 

 en danseressen vindt men tegenwoordig in het land niet meer. Dit alles was in vroegere 

 tijden anders, en wel zooals ik het in het hoofdstuk over Bima beschreven heb. Eenen 

 vreemdeling is het onmogelijk om op Soembawa een meisje te vinden, dat als njai bij hem 



