177 



In Natiën verdeeld,, kunnen er in het jaar 1847 onder de bevolking geweest zijn; 

 Europeanen of daarmede gelijk gestelde personen (zonder de militairen), 70 zielen. 



Chinezen .......... 6 » 



Arabieren, Maleijers, Balinezen enz. ..... 2,000 » 



Menschen van Celebes en Saleijer enz. . ... . . 8,000 » 



Menschen van Floris, Timor , Soemba enz. .... 1,000 » 



Vreemden in het geheel 11,076 stel 11,100 zielen. 

 Inboorlingen >) » » 63,424 » 63,500 » 



Naar de verschillende godsdiensten kunnen er onder de bevolking zijn. 



Belijders van het christendom . . . . . . .70 zielen. 



Boeddhisten (Chinezen en Balinezen) . . . . . 130 » 



Fetish-dienaars (voor het grootste gedeelte Orang Bongo 's) . 5,000 » 



Mahomedanen 69,300-70,000 » 



Over het karakter van de verschillende stammen is reeds gesproken in het 3de gedeelte 

 van het He hoofdstuk , zoodat ik hierop niet weder behoef terug te komen. 



§ 2. Materiele welvaart. Akkerbouw. Handel, enz. 



Over het bouwen der huizen en dorpen trekke men bijeen, hetgeen daarover gezegd is, in 

 het 3de hoofdstuk (rijk van Bima) in het 2de gedeelte § § 1 en 3 en in het Vle hoofdstuk 

 (rijk van Soembawa) §§ 1 en 4, waaruit blijkt, dat met uitzondering van den Orang Dongds, 

 met betrekking tot de woningen , de kleeding , de bewapening, het voedsel , den zetel en ten deela 

 ook de taal, het eiland in twee natuurlijke afdeelingen verdeeld is, de oostelijke en de 

 westelijke. Gene bevat tegenwoordig de rijken Bima, Dompo en Sangar ; — en alles wat bij 

 het rijk van Bima is gezegd, is ook van toepassing op Dompo en Sangar. Soembawa staat 

 daarentegen meer op zich zelf, en zou eerder met Lombokh eene natuurlijke afdeeling vor- 

 men, had niet op dit laatste eiland de invloed van de Balinezen de zeden in de zamenleving 

 van de oorspronkelijke bevolking zeer gewijzigd. 



Wegen en bruggen, die opzettelijk onderhouden, worden vindt men nergens. Men kent 

 alleen voetpaden, die soms zelfs voor paarden niet te begaan zijn. Alle transporten te land 

 geschieden overal met lastdieren, buffels en paarden Voertuigen, hoe ruw en eenvoudig 

 ook, vindt men nergens. De oorspronkelijke scheepvaart van het land bepaalde zich vermoe- 

 delijk tot de rivieren en langs de kusten der baaijen en geschiedde in vroegeren tijd met 

 kano's van verschillende grootte. Grootere vaartuigen leerde men van vreemden kennen, en 

 tegenwoordig nog zijn meest alle groote praauwen eigendom van vreemden. De Euro- 

 peesch getuigde schepen, die men in het land vindt, zijn 3 barken en 4 schoeners. 



Met betrekking tot den akkerbouw, heeft men in Bima meer vorderingen gemaakt, dan 

 in de andere gedeelten van het eiland. Hiertoe heeft veel bijgedragen de meerdere bevol- 

 king van het land, de grootere neiging tot den arbeid en het geluk, dat de grond niet 

 zoo hoog met vulkanische stoffen bedekt en onvruchtbaar gemaakt is. Overal vormen de 

 rijst- en mais-bouw den grond van den akkerbouw. Daarna is de kaljang hidjoe het belang- 



23 Me deel. 1850. 23 



