ding van dit dier door een' Pandita, wijst op een vertelsel terug van vroegere twisten tusschen 

 de aardsche goden ( de Brahmanen ) en de vorsten. Een Deva agoeng had de ge- 

 woonte de Brahmanen te bespotten; vooral trok hij hunne bovennatuurlijke kracht 

 in twijfel. Toen eens een magtige Pandita bij hem was, deed hij eene gans in eene 

 wel of put zetten, en deze digtmaken. Hij vroeg toen den Pandita, welk beest 

 in de bron zij, en deze hernam: eene naga. Daarop wilde de vorst hem bespotten; 

 toen zij echter de bron opendeden, kwam er inderdaad eenejvreeselijke slang uit. Hierover 

 verbaasd en bevreesd, werd de koning door den goeden Pandita uit zijnen nood geholpen; 

 de Pandita doodde de slang, en van dien tijd af moet, bij al de Xatrija's, eene slang 

 aan de Bade gehecht, door den Pandita gedood, en met het lijk verbrand worden. Wan- 

 neer de slang zinnebeeldig gedood is,, windt men ze om den zetel van den Pa- 

 danda, terwijl het achtereinde aan de Bade blijft; op deze wijze leidt de Padanda 

 het lijk (of wel eigenlijk, naar hunne begrippen, de ziel) naar de verbrandingsplaats, en 

 daarmede naar den hemel (swarga) , waar zij (de ziel) onder de pitards opgenomen wordt. 

 De optogt bij de verbrandingen is uiterst lang, zelfs bij het gemeene volk. In Gianjar , 

 waar tot de viering van het feest de vorsten en vele gewapende mannen, benevens de mu- 

 zijkbenden en tooneelspelers van alle staten van Bali (met uitzondering van Bangli) ver- 

 schenen waren, besloeg de optogt meer dan een' paal lengte. Vooraan gaan altijd de koelie's, die het 

 hout voor de verbranding dragen. In Gianjar droegen zij regelmatige stukken hout, zwart met 

 goud gekleurd; volgens het gebruik zou dit bij vorsten Sandel-hont zijn, maar dit scheen 

 mij niet het geval, naardien de stukken al te groot waren, en eene te groote uitgaaf voor 

 de middelen van een' kleinen Balineschen vorst veroorzaakt zouden hebben. Daarop kwa- 

 men de muzijk en de met geweren gewapenden, — daarop al de aan den doode behoorende 

 gereedschappen, — verder heilig water en offeranden voor de Boetds, gezamenlijk door vrou- 

 wen op het hoofd gedragen. De volgorde is: 2,0 tot 30 gewapenden met lansen, — daarop de 

 draagsters van de Oepatjdra, twee en twee naast elkander gaande, (oepatjdra heet in het Skt. 

 dienst en ook present ; men moet hier verstaan: de aan de dienst der overledenen behoorende 

 goederen (1). Hier ziet men alles, wat tot de Balinesche huishouding behoort: kleederen, 

 ringen en andere kostbaarheden , spiegels en toiletzaken, de sirih-doos (bij de vorsten, van 

 goud), de waterkruik (ook van edel metaal), de umbrella (pajoeng); (umbrella's worden bui- 

 tendien ook boven de kostbaarheden door de daar naastgaanden gehouden); eindelijk wordt ook 

 het paard van den overledene, rijk uitgedost, door eenige mannen in den optogt geleid, 

 en somtijds door een' jongen zoon of kleinzoon van den overledene bereden. Al deze goe- 

 deren worden weder door gewapenden en muzijk gevolgd; de muzijkbenden scheiden de af- 

 deelingen van den optogt. Het tweede gedeelte is alleen heilig water {Toja tirta) (2) ; meer 

 dan honderd vrouwen dragen vaatjes met zulk water op de hoofden; dit water wordt uit 

 de heiligste plaatsen van Bali , en van de Padanda 's , die in bijzonder aanzien staan, ge- 



(1) Volgeus Gerickb's Jav. woordenboek, dat mij te laat ter hand gekomen is, is hoepatjara : teekens van 

 onderscheiding , eereteekens , rijkssieraden , iasigniëa ; staatsie, praal, pracht. Wat met onze verklaring overeen- 

 komt. 



(2) Dit water is zoo heilig als dat der Gangges. 



