18 



Den geheelen tijd van de verbranding des vorsten af tot het neêrspringen der offers, weer- 

 galmde de lucht van het getier en geraas der talrijke muzijkbenden. De schutters hadden 

 zich buiten het vierkante plein getrokken, en droegen daar ook tot het geraas bij door het 

 afschieten van hunne geweren. Buitendien werden er eenige kleine kanonnen gelost. Geen 

 enkele Balinees van de 80,000 aanwezigen vertoonde een ander, dan een vrolijk gezigt; nie- 

 mand was met onwil en afschuw vervuld , buiten eenige Europesche toeschouwers, die 

 naar het einde van zulke barbaarschheid wenschten. De Balinezen beschouwen die ver- 

 branding niet anders, dan als de kroon der godsdienstige en huwelijkspligten; nie- 

 mand ziet daarin eene gruwzaamheid. Doch , daar de almagtige priesters voor hunne eige- 

 ne kaste er weinig van houden, zoude men door hulp van dezen ook wel op het ver- 

 minderen en ophouden van deze menschenoffers bij de overige kasten kunnen werken. 

 Het belang der priesters daarin is, helaas! een geldelijk belang — en daarom is er niets 

 van hen te wachten. 



Het getal der verbrand wordende vrouwen is thans op Bali zelf niet beduidend; op Lombok 

 echter, waar slechts 9000 Balinezen (de rest zijn de Mahomedaansche Sesakers) wonen, gebeurt 

 liet verbranden zeer dikwijls. In den tijd, toen ik op Bali was, hadden er op Lombok S of 6 ver- 

 brandingen plaats van Goesti's , en iedere keer waren er 4 a 7 vrouwen, die zich te zamen offer- 

 den. Deze stiptheid in de opvolging der oude gebruiken vertoont zich ook in groote offeranden, 

 die aanzienlijkesommen kosten, maar ook aan den offerenden vorst grooten roem bijzetten , en 

 hem sterk voor den oorlog maken. (Men denke aan de offeranden in Sept. 1846). Dit ver- 

 schijnsel verklaart zich uit twee omstandigheden : eerstelijk zijn de Balinezen van Lombok , 

 en vooral de vorst, veel rijker dan die van Bali, waar zelfs de regerende vorsten door de groote 

 uitgebreidheid van hun geslacht weinig middelen bezitten; ten tweede worden de Balinezen van 

 Lombok f en in 't bijzonder de tegenwoordige vorst, van de Balinezen op Bali, vooral van den 

 Deva agoeng , dien de I^ombokkers niet erkennen, gering geacht, en voor onwetend in 

 de godsdienst en hare gebruiken verklaard; om nu deze kwade meeningen tegen te gaan, vertoo- 

 nen zij zich veel naauwgezetter in de verrigting der godsdienstige pligten , dan de meeste Ba- 

 linezen op Bali doen. Op Bali is mij, gedurende de twee jaren van mijn verblijf, maar 

 ééne weduwen' verbranding in Gianjar bekend geworden. In al de zuidelijke staten heeft er 

 verder geene plaatsgehad; over Karang Assem en Bqleling zijn de narigten zelden en onzeker, 

 maar ook uit die staten heb ik er niets van gehoord. Dat echter het gebruik geheel is 

 afgenomen, kan men niet stellen. Bij een' voornamen vorst wordt de weduwen * verbran- 

 ding als een noodzakelijke toegift beschouwd, en zoo is er dan ook in de laatste 30 jaren 

 nog een groot getal vrouwen in Badqng geofferd. 



Bij den vorst van den Passar, Ngroerah Made Pam'tjoettan , den vader van Kassiman, wer- 

 den 9 Bela's mede verbrand. Bij den voorlaatsten vorst van Pam'tjoettan, Ngroerah G'de Pam'- 

 tjoettan (den vader van de voorname vrouwen des tegenwoordjgen rddja van Pam'tjoettan) 3 

 Bela's. Bij den laatsten vorst van Pam'tjoettan, Anak Agoeng Lanawg, (vader van den tegen- 

 woordigen vorst) één zeer jonge vrouw, die al fandakkende in het vuur sprong (1). 



Bij den radja Kaleran Kanginan volgden twee vrouwen ; de eene doodde zich zelve en werd 



(1) Het tandakken bij deze gelegenheden veroorlooft niet, dat eenander persoon mede iandakt. 



