21 



Xatrijas. 



In Indie zijn de Xatrijas, de tweede kaste, volgens de wet diegenen, die alleen de 

 wapens dragen en het land verdedigen. Uit deze kaste zijn de vorsten. Maar in het 

 tegenwoordige Indie bestaan er geen echte Xatrijas meer; ook de Radjapoetras van Radjasthan 

 worden niet als zuiver beschouwd. Zoo is dun het wapenhandwerk in de handen van het 

 geheele volk gekomen. Hetzelfde heeft op Bali plaats. De radjas en hunne familie zouden ten 

 minste Xatrija's zijn, doch ook dit is maar gedeeltelijk liet geval. De hoogste vorst, de Deva 

 Agoeng, is een Xatrija, maar de meeste andere vorsten zijn uit de derde kaste, de Wesjas. 

 De Xatrijas waren zeker in gering getal naar Java gekomen; op Java telt de Oesana 

 Dj'awa Xatrijas van Koripan (Pandjis-zetel), Gaglang , Kediri en Djanggala. Van het hof 

 van Daha of Kedirie zijn de rijkshoofden, die Xatrijas en Wesjas waren, in de Rangga 

 Lawe opgenoemd. Dit, het grootste rijk op Java, bevatte niet veel Xatrijas; zij worden 

 Mahisa of K'bo {buffel, ter aanduiding van hunne sterkte) en Rangga (Jav. ronggo, wat vol- 

 gens Lassen's Anthologie s. v. minister beteekenen moet,) genoemd; de namen zijn de volgende: 

 Mahisa Boengalan , K'bo Wilaloengan, K'bo Siloeman, ICbo Djerang , K'bo Kanigara , 

 K'bo Tjaloek , K'bo T'ki , K'bo Taloekiak , Ki Mahisa Sapaii , K'bo Moendarang , verder 

 Rangga Smi, Rangga Majang , Rangga Palana, Rangga Ralengsong, Rangga Pasoeng, Rang- 

 ga Wirada, Rangga Rabete , Rangga Soembi. Rangga Sampana en Anoerangga Soen- 

 ting. Deze zijn wel al de Xatrijas, die in het grootste rijk van Java bestonden. Aan 

 ieder van hen wordt eene bijzondere soort van kris toegeschreven, en deze soorten van kris- 

 sen zijn door bemiddeling van Madjapahit naar Bali overgekomen. De Xatrij a-geslachten 

 zelven zijn echter niet naar Bali gekomen, met uitzondering van den Deva Agoeng en zijne 

 half-broeders Arja Damar en 6 anderen. In de vele oorlogen op Java en bij de vernie- 

 ling van Madjapahit zijn waarschijnlijk de echte Xafrijas geheel uitgeroeid. Ook de konink- 

 lijke familie van den Deva Agoeng schijnt eens (op Bali of op* Java) nabij het uitsterven ge- 

 weest te zijn, daar de heerschende vor.st Taroena (jongeling, ongehuwd man) geene kinde- 

 ren verwekte. Hier werd echter door een' priester Rang hjang Kapakisan een nieuw ge- 

 slacht uit een' steen verwekt, batoe henggong (zie Oes. Bali. pag. 344). Dit van batoe 

 henggong afgeleid geslacht is tegenwoordig op Bali heerschende, en van hetzelve stammen 

 al de Xatrijas af. De nakomelingen der halfbroeders (Arja Damar en de anderen) zijn in 

 lateren tijd tot Wesjas gedegradeerd. Zoo leiden zich thans alle nog voorhanden Xatri- 

 jas op Bali van den Deva Agoeng af. Dit zou ons verwonderen, daar het getal der 

 Xatrijas niet klein is, maar er zijn er in Badong, Tabanan, Mengoei en Karang-Assam 

 toch maar enkele; en de rest kan even ligt van den eenen Deva Agoeng, (die vóór 400 

 jaren leefde), afstammen, als thans in Badong van den Radja Ngroerah Sakti Pam'tjoettan, 

 (die vóór 4 generatien vorst van geheel Badong, met uitzondering van Djambe, was), 800 

 Goesti Pam'tjoettan afstammen, waarbij alleen de huisvaders gerekend zijn, die een' ei- 

 gen haard bezitten en getrouwd zijn. Thans zijn de Xatrijas alleen nog heerschende in Klong- 

 kong, Bangli en Gianjar; vroeger was ook in Boleleng eene Xatrija-dynastie, die van den 

 Deva Agoeng afstamde; de nakomelingen daarvan leven thans in Badong. Deze dynastie is 



